Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pracownia pedagogiczna

24 lipca 2019

NR 34 (Lipiec 2019)

Wpływ gier planszowych na rozwój ucznia

0 54

Współczesny nauczyciel wciąż szuka nowych rozwiązań, chcąc zapewnić uczniom jak najbardziej atrakcyjny i efektywny sposób uczenia się. W tym celu często wykorzystuje się elementy metody edutainment, czyli połączenie edukacji z rozrywką, dzięki czemu uzyskuje się idealny klimat sprzyjający uczeniu się przez doświadczenie. Powszechnie wiadomo, że dzieci uczą się swobodnie poprzez zabawę, która pozostaje ich główną aktywnością. Wówczas uczeń nie odczuwa przymusu nauki, a rozwija się zarówno poznawczo, jak i społecznie, emocjonalnie i często fizycznie. Niewątpliwie do działań typu edutainment możemy zaliczyć gry planszowe, stanowiące zarówno świetną rozrywkę, jak i aspekt edukacyjny i wychowawczy.

W dobie rozwoju technologii cyfrowej taka aktywność jest dla dzieci optymalna, ponieważ oprócz tego, że daje szanse na odmienny sposób spędzania czasu, to daje również możliwość podejmowania bezpośrednich kontaktów z rówieśnikami.

Gry są niezwykle istotnym środkiem kształtowania odpowiednich funkcji, postaw, zachowań uczniów. Posiadają one niezliczone walory oraz szereg funkcji mających wpływ na proces uczenia się, odgrywają również bardzo ważną rolę w rozwoju dziecka. Wśród najważniejszych możemy wymienić:

Sposób myślenia – stymuluje rozwój w zakresie takich umiejętności jak: analiza i synteza, przedsiębiorczość, asertywność, negocjacje, liczenie, poszukiwanie właściwych rozwiązań, logiczne myślenie, czytanie ze zrozumieniem.

Procesy poznawcze – dotyczące głównie nauki szkolnej, która w tym przypadku została wzbogacona o aspekt zabawy. Gry powodują, że dziecko rozwija się zarówno w sferze fizycznej, doskonaląc sprawność motoryki małej i dużej, jak i umysłowej ucząc się czytać, liczyć, zapamiętywać, kojarzyć fakty itp.

Wyobraźnię – gry planszowe wprowadzają graczy w świat fantazji poprzez dwie płaszczyzny. Pierwsza z nich to estetyka i wygląd zewnętrzny gier. Współczesne gry zawierają wiele bajkowych elementów, kolorowych postaci, nieraz wzbogacone są o dodatkowe przedmioty mające na celu wprowadzenie małego odbiorcy w niepowtarzalny nastrój. Drugim elementem jest fabuła lub opis miejsca wydarzeń, tutaj również twórcy gier dokładają wszelkich starań, aby gracz poczuł się częścią wyimaginowanej rzeczywistości.

Współdziałanie i współzawodnictwo – gry służą rozwojowi umiejętności społecznych. Dzieci, grając, muszą zaakceptować określone zasady i porządek, uczą się cierpliwości, jako gracze wzajemnie sobie pomagają. Gry są nieocenionym sposobem kształtowania charakteru, uczą dzieci nie tylko tego, jak radzić sobie z sukcesem, ale i z porażką, ponadto wdrażają dzieci do zdrowej rywalizacji i wpajają uczciwość.

Dodatkowo gry poprzez swoją funkcję aktywizacyjną rozwijają następujące umiejętności1:

  • koncentrację uwagi i spostrzegawczości. Gra często wymaga skupienia się na kilku rzeczach jednocześnie: zasadach, kolejności grania, obserwowaniu ruchów innych uczestników;
  • wytrwałość w dążeniu do samodzielnego rozwiązania problemu. W większości gier nie ma jednej drogi prowadzącej do wygranej. Podczas gry uczniowie samodzielnie budują swój plan gry, podejmują decyzje związane z ruchami swoich pionków czy znajdują sposoby na rozwiązanie pojawiających się problemów;
  • współpracę w różnych zespołach. Podział na grupy daje dzieciom szansę na pracę w zmieniających skład zespołach i uczenie się współpracy z różnymi osobami;
  • przyjmowanie odpowiedniej postawy wobec porażki i zwycięstwa oraz odporność na stres. Wielokrotnie, grając, uczniowie oswajają się ze stresem towarzyszącym rywalizacji oraz poznawaniu nowych gier. Doświadczają w bezpiecznych warunkach zarówno sukcesu, jak i porażki, dzięki temu oswajają się z towarzyszącymi im emocjami;
  • odkrywanie własnych mocnych stron. Podczas grania w różne gry uczniowie odkrywają swój potencjał. Rozpoznają obszary i sfery, w których mogą osiągać sukcesy;
  • wiele różnych umiejętności matematycznych, między innymi: sprawność rachunkowa, badanie figur i związków geometrycznych, tworzenie strategii, logiczne myślenie.
     
Rodzaje gier planszowych (2)
Rodzaj Charakterystyka
Gry strategiczne To grupa gier, w których taktyka jest ważniejsza niż element losowy. Mogą one być jedno lub wieloosobowe, rywalizacyjne lub kooperacyjne. Obowiązkowym elementem jest plansza i zestaw pionków. Takie gry rozwijają planowanie i strategiczne myślenie, czyniąc rozrywkę bardziej zależną od działań zawodników niż rzutów kostką. Młodzi gracze muszą przewidywać ruchy przeciwników, podejmować szybkie decyzje w związku ze zmieniającą się dynamiką gry. Dodatkową zaletą tego typu aktywności dla edukacji jest możliwość wpisania jej w niemal każdy zakres tematyczny. Mieszczą się tu bowiem zarówno gry historyczne, które mogą nieść za sobą treści programowe, jak i matematyczne, przyrodnicze itp. Ważnym elementem jest atrakcyjna, ciekawa, kolorowa forma graficzna, która zachęca dzieci do zabawy.
Gry zręcznościowe To specyficzna grupa, najczęściej nie posiada planszy, nie umniejsza to jednak jej walorom. Rozgrywki tego typu są bardzo cenne, ponieważ zwiększają sprawność manualną i koordynację wzrokowo‑ruchową. Wiele takich gier polega na układaniu wzorów lub figur i ich zapamiętywaniu. Dzieci uczą się skupiać uwagę, ćwiczą pamięć i spostrzegawczość, a jednocześnie doskonale się bawią. Takie rozgrywki mogą być przerywnikiem w czasie lekcji, aby oderwać na chwilę uczniów od czysto umysłowych zadań. Gra wymaga od dzieci nie tylko sprawnych dłoni, lecz także myślenia taktycznego i dostosowania swoich działań do ruchów współgraczy.
Gry słowne Edukacyjna wartość tych gier tkwi w nabywaniu nowego słownictwa i umiejętności poprawnego, logicznego formułowania wypowiedzi. Ponadto takie rozgrywki mogłyby uatrakcyjnić zajęcia logopedyczne dla dzieci z wadami wymowy. Wyróżniamy dwa podstawowe typy gier: językowe (doskonalące umiejętności językowe) oraz komunikacyjne (ćwiczą zdolności komunikacyjne, takie jak płynność, intonacja, akcent). Dodatkowym walorem edukacyjnym jest konieczność działania pod presją czasu, co uczy szybkiego podejmowania decyzji.
Gry logiczne To szer...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy