Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pracownia pedagogiczna

21 maja 2019

NR 33 (Maj 2019)

Zdrowie psychiczne a rozwój technologii informacyjno-komunikacyjnych

0 63

Bez wątpienia pojawienie się nowoczesnych technologii diametralnie zmieniło ludzką rzeczywistość, a co za tym idzie – i nasze życie. Już dzisiaj nikt z nas nie wyobraża sobie świata bez Internetu, komputera, komórki – te dobra na stałe zagościły w naszej codzienności.

Nowoczesne media stały się determinantem sukcesu, szczęścia, spełnienia, są narzędziem służącym do podejmowania większości aktywności, wykonywania zadań, codziennych obowiązków i nawiązywania kontaktów. Warto podkreślić, że z ich użytkowaniem związane są nie tylko korzyści, lecz także zagrożenia. Coraz więcej badań dowodzi, że za nadmierne korzystanie z dobrodziejstw informatyki i technologii płacimy wysoką cenę w postaci utraty zdrowia psychicznego. Faktem stało się, że nowoczesne media odciskają piętno na naszej psychice. 

Czym jest zdrowie psychiczne? 

Zdrowe psychiczne, zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), jest jednym z podstawowych elementów ogólnego zdrowia i oznacza nie tylko brak zaburzeń czy choroby, lecz także potencjał psychiczny, umożliwiający jednostce zaspokajanie swoich potrzeb, osiąganie sukcesów, czerpanie radości i satysfakcji z życia, zwiększający zdolność rozwoju, uczenia się, radzenia sobie ze zmianami i pokonywania trudności, a także sprzyjający nawiązywaniu i utrzymywaniu dobrych relacji z innymi ludźmi oraz aktywnemu udziałowi w życiu społecznym1.

Zdrowie psychiczne zasługuje na szczególną ochronę i warto podkreślić, że jest ono najważniejszym ogniwem napędzającym pozostałe sfery rozwoju.

Dowodem tego, że technologie stały się częścią życia niemal każdego młodego człowieka, są wyniki raportu „Nastolatki 3.0”. Zgodnie z nimi, z Internetu w domu nie korzysta zaledwie 0,7% badanych nastolatków, 93,4% czyni to kilkukrotnie w ciągu dnia, mając stały dostęp do sieci. Najczęściej działalność online dzieci i młodzieży ogranicza się do funkcji rozrywkowej oraz śledzenia powiadomień i sprawdzania, co dzieje się u ,, znajomych” w portalach społecznościowych. Ponadto z cyberkolegami nawiązują kontakt za pomocą mobilnych urządzeń nawet kilkanaście razy w ciągu doby. Analizując wyniki badań, można zauważyć duży wzrost częstotliwości korzystania z urządzeń mobilnych. Również zagraniczne badania wskazują, że nastolatkowie w wieku od 13 do 17 lat spędzają w sieci od 5 do 6 godzin oraz więcej niż 6 godzin. Fakt, że technologie mobilne są ogólnodostępne i wykorzystywane powszechnie przez rodziców, ma wpływ na pojawianie się technologii w życiu dzieci. Własne urządzenie mobilne w postaci smartfona posiada ponad połowa dzieci, a sprzęt komputerowy jest w posiadaniu większości młodych użytkowników. Jednoznaczne wyznaczenie granic wiekowych odnośnie do korzystania z mediów powoduje wiele wątpliwości wśród pediatrów. Wcześniej zalecano, aby dzieci do 2. roku życia nie korzystały z komputerów czy smartfonów. Obecnie American Academy of Pediatrics z uwagi na powszechność wykorzystywania mediów wydała nowe zalecenia. Pierwszy dokument zawiera rekomendacje dla niemowląt oraz dzieci w wieku przedszkolnym do 5 lat. Drugi dokument to rekomendacja dla dzieci od lat 5 do 18. Lekarze pediatrzy, mimo że zmienili swoje nastawienie do mediów, ciągle zalecają ostrożne ich wykorzystywanie przez dzieci ze względu na ich ewentualną szkodliwość. Nie zalecają już jednak całkowitej rezygnacji, ponieważ dostrzegają potencjał edukacyjny, jaki niosą media dla dzieci od 18. miesiąca życia. Zdaniem pediatrów, duża odpowiedzialność spoczywa w tym zakresie na rodzicach. Powinni być oni czynnie zaangażowani w czasie korzystania z mediów przez ich dzieci.
 

Rys. 1. Najistotniejsze komponenty zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży2


Jak Internet wpływa na nasze mózgi?

Ostatnie doniesienia amerykańskich naukowców informują, że mózg ulega licznym zmianom pod wpływem Internetu. Gary Small i Gigi Vorgan przeprowadzając eksperyment, wykonali rezonans magnetyczny mózgu dwóch grup osób. Pierwsza z nich to osoby sprawnie obsługujące komputer, w drugiej natomiast znalazły się osoby niekorzystające z tej technologii. W wyniku eksperymentu okazało się, że w czasie czytania książki u osób z obu grup aktywne były te same obwody nerwowe. Rezonans wykonany w czasie korzystania z Internetu unaocznił znaczne różnice w pracy mózgów. Osoby biegle obsługujące komputer używały połączeń neuronów w korze lewego płata czołowego, a u nowicjuszy połączenia te były nieaktywne. Wyniki nie uległy zmianie po kilkudniowym korzystaniu z Internetu...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy