Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z księgarskich półek

21 maja 2019

NR 33 (Maj 2019)

Ptaki po słowiańsku

0 100

Można by zacząć klasycznie: cu­­dze ­chwalicie, swego nie znacie… Ptaki bu­­dzą coraz większe zainteresowanie. Powstają nowe książki, blogi, toczą się o nich dyskusje na wielu płaszczyznach – i to dość nietypowe. Ich rezultatem jest książka, która wpadła mi w ręce przypadkiem. Wzorek na okładce i fragment tytułu 
„… z ptasiej perspektywy” zrobiły swoje. Nabyłem i przeczytałem. Choć perspektywa prezentowana w książce jest zgoła inna od tej, do której przyzwyczajeni są biolodzy, a zwłaszcza ornitolodzy. Mamy tu do czynienia ze spojrzeniem na ptaki poprzez nauki humanistyczne, a ściślej slawistyczne. Ptaki omawiane są w kontekście języków, literatury i kultury narodów słowiańskich. Widać silny wpływ wizji polskiej i chorwackiej, ale otrzymujemy też sporo informacji o ptakach – tych najprawdziwych, jak i mitycznych, także z innych krajów: Czech, Słowenii, Serbii, Bułgarii. Wiele rozdziałów, bo praca ma charakter wieloautorskiej monografii, zostało przygotowanych w językach tychże krajów, zaledwie z niewielkimi streszczeniami angielskimi. Jednak jak się złamie system, to stają się zrozumiałe i można sobie poradzić przynajmniej z przyswojeniem podstawowych treści. To spore wymieszanie spowodowało, że musiałem przypomnieć sobie cyrylicę z dawnych szkolnych czasów, a z ostatnich wyjazdów na Zaolzie brzmienie pewnych czeskich słów. Niektóre wątki są tak interesujące, że ślady zaznaczeń w książce umieściłem praktycznie na co drugiej stronie. 

Formalnie książka składa się z trzech części. Pierwsza została zatytułowana Ptasia perspektywa językowa. Dowiemy się z niej na przykład, jak popularne są nazwy poszczególnych gatunków ptaków w języku chorwackim lub co oznacza symbol kaczki na Ukrainie. Zabawnie porównano słowo pták (ptak) w leksyce czeskiej i polskiej. Ciekawa jest także informacja o czasownikach pochodzących od nazw ptaków: gapić, zasępić, zacietrzewić, czy nazwach ptaków, takich jak derkacz, pochodzących od wydawanych przez nie głosów.

Część druga to Ptasia perspektywa literacka. Otrzymujemy nawiązania do chorwackiej powieści Baba Jaga, ptasich metamorfoz Adama Mickiewicza, symboliki ptasiej w serbskiej hymnografii poświęconej św. Zlacie Megeleńskiej, ptasich symboli na bułgarskim weselu. Jednak i w tej części mam swojego faworyta. To rozdział o dzielnym wróblu w literaturze czeskiej. Wyłania s...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy