Dołącz do czytelników
Brak wyników

Ze świata zoologii

30 lipca 2018

NR 28 (Lipiec 2018)

Wąż Eskulapa – najrzadszy przedstawiciel polskich węży

0 58

Wąż Eskulapa jest rzadko widywany w naturze. Jego ogólny wizerunek znany jest jednak niemal każdemu, kto choć raz widział apteczny szyld. To właśnie wąż Eskulapa znajduje się w logo wielu aptek, sławę swą zawdzięczając greckiemu bogu Asklepiosowi (Eskulapowi), patronowi sztuki medycznej. Od czasów starożytnej Grecji jest symbolem odrodzenia sił witalnych i powrotu do zdrowia.

Wąż Eskulapa jest największym ­europejskim gatunkiem węża. Osiąga długość ciała ponad 2 m, przy czym samce są większe od samic. Rekordowy osobnik znaleziony w Austrii miał 225 cm długości. Ciężar ciała dorosłych osobników waha się od ponad 500 g do niespełna jednego kilograma. Wąż Eskulapa ma wysmukłe ciało o wąskiej słabo oddzielonej od reszty ciała głowie. Ubarwienie grzbietu jest jasnobrązowe w przedniej części ciała, ciemniejące ku tyłowi. Z tyłu głowy i po bokach występuje jasnożółta plama. Znane są również osobniki melanistyczne oraz albinotyczne. Jednolicie jasną brzuszną stronę ciała pokrywają tarczki brzuszne o bocznym kancie, których budowa umożliwia sprawne wspinanie. 
U młodych osobników nie sposób rozróżnić płci. Różnice są zauważalne dopiero po osiągnięciu dojrzałości i wyrażają się głównie w proporcjach ciała (stosunku długości ciała i ogona), a także wyglądzie ogona. Samice mają krótszy ogon w stosunku do długości ciała, a tuż za odbytem występuje u nich gwałtowne zwężenie, podczas gdy ogon samców jest dłuższy i łagodnie zwężający się ku końcowi. Płeć samca można również rozpoznać po nabrzmiałej końcówce ogona, której wygląd jest wynikiem obecności narządu kopulacyjnego.
Młode osobniki odróżnia od dorosłych obecność żółtych plam skroniowych. Plamy te u starszych osobników są mniej widoczne, a u osobników dorosłych zanikają zupełnie. 

Środowisko

Wąż Eskulapa ma bardzo ściśle określone wymagania termiczne. Preferuje stanowiska nasłonecznione i ciepłe, ale nie przesadnie suche. Doskonale czuje się w ciepłych i zarośniętych dolinach rzek, strumieni i potoków. Zasiedla też rzadkie lasy, a zwłaszcza mikrosiedliska na ich terenie, takie jak wykroty, wiatrołomy i przecinki leśne, które stwarzają idealne warunki termiczne i świetlne. Można go spotkać również na łąkach w pobliżu lasów, a także na urwiskach i osuwiskach skalnych. Wąż Eskulapa, jak wiele innych gatunków zwierząt, nauczył się 
wykorzystywać również siedliska pochodzenia antropogenicznego i właśnie w nich jest najczęściej obserwowany przez człowieka. Siedliska takie są z wielu powodów preferowane – powodem ich zasiedlania jest łatwiejszy dostęp do pokarmu, a także obfitość potencjalnych miejsc rozrodu (m.in. pryzmy kompostowe, trociny). Do najczęściej wykorzystywanych siedlisk antropogenicznych należą: opuszczone lub częściowo opuszczone domy i budynki gospodarcze, piwnice, szałasy, zaniedbane cmentarze, stare sady, pas...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy