Dołącz do czytelników
Brak wyników

Ze świata zoologii

29 marca 2019

NR 32 (Marzec 2019)

Zimowanie ptaków wodnych w środowisku zurbanizowanym. Cz. 2

0 108

Gatunki regularnie (corocznie) zimujące na wodach w środowiskach zurbanizowanych Polski.

Bielaczek (Mergellus albellus) – kaczka z grupy traczy regularnie zimująca na wodach śródlądowych Polski. Na przykład na śląskim odcinku Odry notowano bielaczka regularnie, ale obserwowany jest wyraźny spadek jego liczebności: podczas trzech ostrych zim 1984/1985–1986/1987 na górno- i dolnośląskim odcinku Odry naliczono odpowiednio 159, 201 i 128 osobników tego gatunku, a podczas zim łagodnych 1987/1988 i 1988/1989 odpowiednio 13 i 78 bielaczków. Podczas dość łagodnego stycznia 2014 r. odnotowano 37 bielaczków na całym górno- i dolnośląskim odcinku Odry, a w styczniu 2015 r. stwierdzono ich 26. Na Odrze między Brzegiem a Oławą podczas zim w sezonach 1981/1982–1988/1989 bielaczek widywany był rokrocznie w liczbie do 19 osobników, ale obecnie już tylko pojedynczo i nie w każdym sezonie zimowym. Na Wiśle w Warszawie zimą widywany był nieregularnie: podczas łagodnych sezonów 1987–1990 zimował nie co roku, natomiast podczas mroźnych zim 1985/1986 i 1986/1987 obserwowano przy elektrociepłowni Żerań do 150 bielaczków. Regularne zimowanie ptaka odnotowano w Olsztynie, gdzie na przełomie XX i XXI w., notowano na Łynie i Wadągu do 20 osobników, a podczas łagodnej zimy 2004/2005 stado 25 bielaczków obserwowano na częściowo otoczonym zabudową jeziorze Ukiel. 

 

 

Perkozek (Tachybaptus ruficollis) – gatunek zimujący regularnie. Liczebność zimującej populacji perkozka w Polsce uzależniona jest od występowania niskich temperatur i pokrywy lodowej. Na przykład na śląskim odcinku Odry podczas łagodnych zim jest rzadszy (w styczniu 1988 r. tylko 6 osobników), a podczas zim przeciętnie mroźnych jest najliczniejszy (w styczniu 1984 r. ok. 100 perkozków), natomiast w trakcie ekstremalnie mroźnych zim jego liczebność jest nieco wyższa niż podczas zim łagodnych (28 osobników w styczniu 1987 r.). Podczas mroźnych zim perkozki często grupują się w miejscach o szybkim spływie wody, np. we Wrocławiu poniżej mostu Pomorskiego. W ostatnich latach na Odrze notowany regularnie: w styczniu 2014 r. odnotowano na górno- i dolnośląskim odcinku Odry 65, a w styczniu 2015 r. minimum 44 perkozki. Gatunek ten co roku zimuje na miejskich odcinkach Odry, m.in. we Wrocławiu, w Oławie, Brzegu i Opolu. W styczniu 2005 r. na Odrze we wrocławskiej dzielnicy Biskupin odnotowano stadko co najmniej 13 perkozków. Na Odrze w Brzegu zimą notowano do 20 perkozków. W Olsztynie, gdzie do przełomu XX i XXI w. notowano na Łynie i Wadągu do 10 perkozków, w styczniu 2006 r. stwierdzono aż 18 osobników tego gatunku.  

 

 

Kormoran (Phalacrocorax carbo) – zimowanie tego gatunku na wodach śródlądowych Polski jest zjawiskiem nowym: do końca lat 60. XX w. sporadyczne próby zimowania kormorana odnotowano tylko w rejonie Szczecina i na Wiśle w Warszawie. Skrajnie nielicznie zimował na śródlądziu Polski także w latach 70. i na początku lat 80. XX w., w okolicach Szczecina, Bydgoszczy, Konina i Rybnika. Zjawisko regularnego zimowania na wodach śląskiego odcinka Odry odnotowano na przełomie lat 80. i 90. XX w. Obecnie kormoran jest nad Odrą dość licznie obserwowany, np. w styczniu 2014 r. odnotowano na górno- i dolnośląskim odcinku Odry aż 1690, a w styczniu 2015 r. minimum 1586 kormoranów. Regularnie obserwowany jest zimą na miejskich odcinkach Odry, np. we Wrocławiu i Brzegu. Na Wiśle w Warszawie po raz pierwszy zimą odnotowano 3 młodociane osobniki 17 grudnia 1988 r. Natomiast w Olsztynie do połowy pierwszej dekady XXI w. zimą nie był obserwowany.

 


 

Czapla siwa (Ardea cinerea) – regularnie zimująca w Polsce. Na przykład w styczniu 2014 r. odnotowano na całym górno- i dolnośląskim odcinku Odry 117 osobników, a w styczniu 2015 r. aż 173 czaple siwe. Na miejskim odcinku Odry we Wrocławiu po raz pierwszy tę czaplę stwierdzono zimą w 1972, a w Brzegu na przełomie lat 80. i 90. XX w. Na Wiśle w Warszawie podczas mroźnej zimy 1985/1986 obserwowano zgrupowania tej czapli liczące do 200 osobników, a w grudniu 1990 r. łącznie obserwowano ok. 80 czapli siwych. Poza tym pojedyncze czaple widywane są w stolicy nad niektórymi niezamarzniętymi wodami stojącymi. Na wodach miejskich Olsztyna podczas zim 1999–2005 była widywana co roku w liczbie do 16 osobników. 

 

 

Bielik (Haliaeetus albicilla) – regularnie zimujący w Polsce. Ptak szponiasty ściśle związany z niezamarzniętymi wodami. Na przykład do lat 60. XX w. pojawiał się na śląskim o...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy