Dołącz do czytelników
Brak wyników

Laboratorium

20 września 2018

NR 29 (Wrzesień 2018)

Parietyna dodatek – doskonalsza metoda pozyskiwania

340

Z   informacji jakie dotarły do mnie od Czytelników wynika, że opublikowany w poprzednim numerze „Biologii w Szkole” artykuł traktujący o dwóch naturalnie występujących substancjach o właściwościach fluorescencyjnych (berberynie i parietynie) spotkał się z dużym zainteresowaniem [1]. Między innymi dlatego chciałbym dodatkowo przedstawić Czytelnikom inną od opisanej wcześniej – lepszą pod wieloma względami – metodę izolacji parietyny z materiału biologicznego. Jest ona w dalszym ciągu na tyle nieskomplikowana, by możliwe było jej zastosowanie w amatorskim, szkolnym lub uczelnianym laboratorium.

Obiekt zainteresowania

Tym Czytelnikom, którzy nie mieli okazji zapoznać się ze wspomnianym wcześniej artykułem wyjawię, że parietyna C16H12O5 jest pochodną antrachinonu, a jej strukturę opisuje rys. 1. Poza funkcjami biologicznymi może ona pełnić rolę wskaźnika kwasowo-zasadowego o właściwościach fluorescencyjnych.

Rys. 1. Wzór strukturalny parietyny

Związek ten wytwarzany jest m.in. przez wiele porostów Lichenes. Jednym z nich jest pospolity w Polsce złotorost ścienny Xanthoria parietina bytujący na korze drzew, skałach, czy nawet elementach betonowych. Jego plecha posiada barwę od żółtej do pomarańczowej (fot. 1.).
Przypomnę też, że do doświadczeń wystarczy niewielki fragment plechy o powierzchni np. 1cm2. Nie należy więc niszczyć całych porostów, ponieważ wzrost tych organizmów jest dosyć powolny.
Najprostszą metodą pozyskania parietyny jest ekstrakcja z plechy porostu poprzez ucieranie z alkoholem etylowym C2H5OH, a następnie odsączenie. Przesącz zawiera wtedy wystarczające do doświadczeń ilości interesującej nas substancji, ale może być przy tym zanieczyszczony wieloma innymi związkami chemicznymi.

Fot. 1. Plecha złotorostu ściennego
Fot. 2. Sproszkowana plecha porostu

 

Izolacja na ciepło

Dla pozyskania parietyny w stanie dużo czystszym niż przez ekstrakcję alkoholem możemy zastosować jej interesującą właściwość. Okazuje się, że jest ona stosunkowo stabilnym termicznie związkiem i można wykorzystać tutaj zjawisko sublimacji [2].
Pierwszą czynnością, jaką mu­simy wykonać jest utarcie wysuszonej plechy złotorostu na proszek (fot. 2.).
Konieczne jest przygotowanie małego zestawu do sublimacji/resublimacji, którego schemat przedstawia rys. 2. Jak widać, jego konstrukcja jest dosyć prosta. Składa się on z probówki a wypełnionej jak najzimniejszą wodą umieszczonej luźno w cylindrze b, tak by ścianki naczyń nie wchodziły w bezpośredni kontakt. Na dnie cylindra znajduje się sproszkowany materiał biologiczny c, który jest ostrożnie ogrzewany przez źródło ciepła d (palnik spirytusowy).

Rys. 2. Schemat zestawu doświadczalnego; opis w tekście

Zasada działania takiego zestawu jest prosta: parietyna sublimująca pod wpływem ogrzewania z materiału biologiczn...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy