Dołącz do czytelników
Brak wyników

Entomologia , Otwarty dostęp

23 lipca 2018

NR 21 (Maj 2017)

Mały chrząszcz o wielkich możliwościach

635

Nauczanie poprzez doświadczenie jest jednym z najskuteczniejszych oraz najciekawszych sposobów przekazywania wiedzy, jednak jest ono także sposobem najbardziej wymagającym, biorąc pod uwagę ilość czasu potrzebnego do przygotowania zajęć. Jednymi z najtrudniejszych do przeprowadzenia wydają się te z użyciem żywych organizmów. Uważamy, że wśród owadów najczęściej stosowanych w dydaktyce szkolnej brakuje ciekawego organizmu, jakim jest strąkowiec czteroplamy (Callosobruchus maculatus).

Organizm ten posiada wiele użytecznych z punktu widzenia dydaktyki cech, które można wykorzystać na lekcjach o tematyce: rozwoju, ekologii czy zachowywania się zwierząt (owadów). 

POLECAMY

Strąkowiec czteroplamy (Callosobruchus maculatus), nazywany często żukiem hawajskim, jest owadem należącym do rzędu Coleoptera. Naturalnie występuje głównie na terenach tropikalnych oraz subtropikalnych, takich jak Afryka czy Azja. Jednak towarzyszy on też człowiekowi jako szkodnik magazynowy, przez co jego obecność została zaobserwowana na wszystkich kontynentach z wyłączeniem Antarktydy. 

Samice po kopulacji zawzięcie poszukują specyficznych miejsc do złożenia jaj, którymi są nasiona nielicznych gatunków roślin strączkowych. Larwy tego gatunku rozwijają się tylko w fasolkach „czarne oczko” (Vigna unguiculata), mung (Vigna radiata) oraz azuki (Vigna angularis). Jest to o tyle ważne, że rośliny te są wykorzystywane przez miliony ludzi jako źródło białka, a zakażenia chrząszczami są poważnym problemem dla gospodarki. Samice są bardzo wybredne i jakiekolwiek uszkodzenie powierzchni fasoli powoduje zignorowanie jej jako miejsca do złożenia jaja. Samice zwracają także baczną uwagę na liczbę jaj już znajdujących się na powierzchni ziaren. Sytuacja diametralnie zmienia się, gdy ziaren fasoli jest mało, w takim przypadku samice składają jaja nawet na uszkodzonych lub zasiedlonych fasolkach, a nawet na powierzchniach, które nie mogą stanowić pożywienia dla larw (np. ściany pojemnika hodowlanego) [fot. 2].

Formy imago strąkowca czteroplamego po wylęgu nie odżywiają się ani nie potrzebują wody do przeżycia, skupiając się głównie na rozmnażaniu. Żyją średnio 12 dni, gdzie zauważalna jest wyraźna różnica w długości życia na korzyść samic, które są łatwe do odróżnienia od samców ze względu na wyraźny dymorfizm płciowy.

Po 3 dniach od złożenia jaja w fasolkę zaczyna wgryzać się młoda larwa, która przez resztę swojego larwalnego życia będzie drążyć komorę w miąższu fasoli. W jednym ziarnie mogą rozwijać się średnio 3 osobniki. Jeśli w trakcie drążenia fasoli ich komory połączą się, owady zalepiają powstałą lukę odchodami. W przypadku gdy niemożliwe jest drążenie w innym kierunku, dochodzi między nimi do walki na śmierć i życie. Po upływie około 30 dni z fasolki przez wygryz...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy