Dołącz do czytelników
Brak wyników

Akademia rozwoju

25 września 2018

NR 10 (Lipiec 2015)

Polubić trudności

0 25

Problemy to nieodłączna część naszego życia – te proste i te bardziej skomplikowane, te banalne i te bardzo poważne. Każdego dnia napotykamy je na swojej drodze i szukamy sposobu, w jaki się z nimi uporać. Jak to się dzieje, że rozwiązujemy problemy? Na ile świadomie sięgamy po różne strategie i metody? Czy istnieje sposób, aby rozwijać tę życiową umiejętność? 

W psychologii termin „problem” (sytuacja problemowa) oznacza zadanie, którego człowiek nie może rozwiązać przy wykorzystaniu dotychczasowych sposobów oraz swoich umiejętności i wiedzy. Choć mniej więcej zna cel, jaki chciałby osiągnąć, brakuje mu pomysłu, jak ma to zrobić. Oczywiście sam cel może być sformułowany w mniej lub bardziej dokładny sposób. Kiedy jest on określony bardzo precyzyjnie, mamy do czynienia z problemem dobrze zdefiniowanym. Jeśli brakuje jasności, czego chcemy i jaki ma być efekt naszych działań, mówimy o problemie źle zdefiniowanym.

Im bardziej precyzyjnie określimy trudność (rozbieżność między rzeczywistym i pożądanym stanem), tym łatwiej będzie nam wskazać kolejne kroki, przybliżające do osiągnięcia celu.

Odpowiedz sobie na następujące pytania:

  • Gdzie obecnie jesteś (stan rzeczywisty)? A gdzie chcesz być (stan pożądany)?
  • Na czym dokładnie polega Twój problem? Jak długo występuje? Jak bardzo jest poważny? Na ile jest dla ciebie istotny?
  • Co już zrobiłeś w celu rozwiązania tego problemu? Jakie działania zrealizowałeś?
  • Dlaczego potrzebujesz rozwiązywać ten problem? Jakie będą korzyści, jeśli uda Ci się z nim poradzić?
  • Jakie możesz ponieść koszty przy rozwiązywaniu tego problemu? Co możesz stracić?

PROCES ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW

Rozwiązywanie problemów to proces poszukiwania „drogi” – działań do podjęcia – między stanem wyjściowym a stanem docelowym. Można wyróżnić następujące jego etapy:

1. Dostrzeżenie trudności – określenie obszaru problemu, nazwanie niejasności
Co sprawia mi kłopot? Na czym polega trudność? Co mi nie odpowiada w konkretnej sytuacji?
2.Analiza sytuacji problemowej – sprecyzowanie celu, zebranie posiadanych informacji, określenie zasobów i braków
Jakiej zmiany potrzebuję? Jaki cel chcę osiągnąć? Co wiem? Co umiem? Czego nie wiem? Czego nie potrafię? Czego potrzebuję się dowiedzieć? Kto może być moim sprzymierzeńcem? Kto może mi przeszkadzać?
3. Wytwarzanie pomysłów – wybór ogólnego kierunku poszukiwań rozwiązania, tworzenie pomysłów cząstkowych, formułowanie ostatecznego pomysłu
Co mogę zrobić? Jak wcześniej radziłem sobie z podobnymi trudnościami? W jaki sposób inni rozwiązują podobne problemy?
4. Weryfikacja pomysłów i wybór najlepszego rozwiązania – ocena przydatności poszczególnych wariantów
Jakie konsekwencje wiążą się z poszczególnymi pomysłami? Jak oceniam ich skuteczność, realność? Które będzie dla mnie najlepsze? Które wybieram?
5.Realizacja rozwiązania – ustalenie planu działania
Co mam zrobić po kolei? Od czego zacząć? Kiedy zaczynam? Ile daję sobie czasu na poszczególne kroki?
6. Ocena skutków realizacji i ewentualny wybór innej drogi do osiągnięcia celu
Czy mój cel został osiągnięty? Co trzeba poprawić? Co zmienić?

Ważną przyczyną trudności w rozwiązywaniu problemów jest tendencja do pomijania lub nadmiernego skracania drugiej, trzeciej lub czwartej fazy i natychmiastowe przechodzenie do działania. Efektem tego jest na ogół zmęczenie, frustracja, zniechęcenia przy jednoczesnym braku poradzenia sobie z kłopotami

Jeśli zależy nam na lepszej umiejętności rozwiązywania problemów, warto prześledzić, w jaki sposób najczęściej przebiega u nas ten proces.

Zastanów się:

  • W jaki sposób form...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy