Dołącz do czytelników
Brak wyników

Ekosystem

18 lipca 2018

NR 22 (Lipiec 2017)

Ptaki morskie – kluczowy element ekosystemów polarnych

0 32

Regiony polarne charakteryzują się surowym klimatem związanym z niskimi temperaturami, pokrywą śniegu przez znaczną część roku, a także krótkim okresem lata. Jednak pomimo tych, jakby mogło się wydawać niesprzyjających warunków, istnieją pewne lądowe oazy z wysoką różnorodnością i biomasą roślin, a także wysoką liczebnością fauny lądowej. Poza lodowcami oraz pasmami górskimi ze szczytami pokrytymi śniegiem w Arktyce, na zboczach górskich oraz wzdłuż wybrzeży możemy zobaczyć pasy bujnych, zielonych mszarników. Skąd te pasy intensywnej zieleni? Z odpowiedzią nadlatują ptaki, które zapewniają intensywny puls składników odżywczych do ekosystemów lądowych w trakcie krótkiego lata polarnego. Jak to działa? Przeczytajcie.
 

Ptaki morskie są najbardziej licznymi przedstawicielami awifauny na świecie. W ekosystemach polarnych dominują pod względem liczebności kręgowców. Ptaki te, w ekosystemach polarnych pełnią bardzo ważną funkcję, są bio-wektorem składników odżywczych między bogatymi w te składniki ekosystemami morskimi, a ubogimi ekosystemami lądowymi. Podczas dnia polarnego, ze względu na stałą dostawę światła, produkcja pierwotna w morzach zlokalizowanych w Arktyce i Antarktyce jest bardzo wysoka. Masowe zakwity fitoplanktonu są doskonałą bazą pokarmową dla m.in. skorupiaków, a także innych bezkręgowców planktonowych. Te z kolei mogą być pokarmem dla ryb zamieszkujących polarne fiordy i zatoki. Zarówno skorupiaki jak i ryby są pokarmem dla ptaków morskich, które żywią się w morzu i pozostawiają duże ilości guana w koloniach zlokalizowanych na lądzie – tym samym dostarczając składniki odżywcze do tych ekosystemów. Ale sprawa nie jest prosta. Dieta ptaków, a także lokalizacja kolonii może mieć różny wpływ na ekosystem. Dodatkowo, efekt nawożenia różni się między Arktyką i Antarktyką.

Mały alczyk wielka sprawa

Alczyki Alle alle  (Linnaeus, 1758) to najbardziej liczny ptak w Arktyce, szacuje się, że jest ich ponad 35 milionów par. Te wielkości dużej pięści przedstawiciele Alk, zimę spędzają na morzu, z kolei latem wracają do swoich stałych miejsc gniazdowania na lądzie rozpoczynając tym samym okres lęgowy. Ptaki te gniazdują na łagodnych zboczach górskich pokrytych rumoszem skalnym. Lokalizacja zbocza górskiego nie jest bez znaczenia. Kolonie są zwykle zakładane w miejscach gdzie alczyki mogą chować się w „norach”. Pisząc nory, mam na myśli fakt, że mają one swoje gniazda zlokalizowane głęboko w korytarzach między rumoszem skalnym. Jest to świetne zabezpieczenie przed drapieżnikami takimi jak lisy polarne czyhającymi na jaja alczyków lub ich pisklaki. Kolonie alczyków osiągają wielkość kilkudziesięciu tysięcy par. Alczyki mają tylko jedno pisklę w sezonie i ciężko pracują aby je odchować Z kolonii latają dzielnie do fiordów i tam wyławiają podstawowy składnik swojej diety, czyli arktycznych przedstawicieli widłonogów. Ptaki te nawożą guanem nie tylko obszar kolonii, ale także teren między kolonią, a morzem. Jedna kolonia alczyków potrafi w sezonie dostarczyć nawet 60 ton suchego guana do ekosystemów tundrowych. Jest to doskonały zastrzyk składników odżywczych dla roślin takich jak jony K, P, N. Poza guanem, alczyki dostarczają ubogim ekosystemom lądowym składniki odżywcze ze źródeł takich jak skorupki jaj, padlina (martwe pisklęta lub dorosłe), a także pióra. Efektem tego nawożenia jest znacznie wyższa biomasa oraz różnorodność roślin w sąsiedztwie kolonii alczyków. Proszę mi uwierzyć na słowo, że są miejsca pod koloniami alczyków gdzie można zapaść się w mszarnikach niemalże po kolana. 

Ze względu na fakt, że alczyki są głównym playerem w nawożeniu tundry, nakręcono o nich film pt. „Mały alczyk wielka sprawa” zrealizowany przez Dorotę Adamkiewicz i Joannę Łęską. W filmie możemy zobaczyć jak naukowcy z Uniwersytetu Gdańskiego oraz Instytutu Oceanologii PAN w Sopocie pracują w regionach polarnych i dowiedzieć się jak ważne w funkcjonowaniu tych miejsc są alczyki. 

Kupa kupie nie równa

Alczyki to nie jedyne ptaki gniazdujące w Arktyce. Jest ich znacznie więcej, kolejne najliczniejsze to nurzyki (Uria aalge) oraz mewy (Rissa tridactyla). Pomimo, że wszystkie te ptaki gniazdują na lądzie i żywią się w morzu, różnią się miejscami gniazdowania oraz dietą. W porównaniu do alczyków ptaki te gniazdują na półkach skalnych położonych blisko morza i żywią się głównie rybami. Ze względu na lokalizacje kolonii guano z...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy