Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pomysł na lekcję

20 lipca 2018

NR 21 (Maj 2017)

Woda i jej właściwości

0 263

    Temat zajęć: Woda i jej właściwości

    Liczba godzin lekcyjnych: 2 x 45 minut
    Poziom nauczania: gimnazjum
    Celem zajęć jest zapoznanie uczniów z prostymi sposobami badania właściwości wody.
    Cele szczegółowe:
W zakresie wiadomości uczeń:

  • wymienia fizyczne i chemiczne właściwości wody,
  • wyjaśnia, w jaki sposób działa areometr i pehametr oraz do czego służą te przyrządy,
  • określa barwę, zapach, mętność badanych próbek wody na podstawie obserwacji,
  • opisuje zależność pomiędzy temperaturą wody a gęstością.

W zakresie umiejętności uczeń:

  • charakteryzuje właściwości fizykochemiczne wody,
  • wykonuje badania jakościowe wody ze stawu, wody mineralnej i wody z wodociągu,
  • wyznacza gęstość wody przy pomocy areometru,
  • oznacza twardość wody za pomocą testu paskowego,
  • ustala wartość pH przy pomocy wywaru z czerwonej kapusty, papierka lakmusowego oraz pehametru,
  • wykrywa obecność substancji organicznych w wodzie, 
  • określa czystość zbiornika wodnego na podstawie obserwacji i przeprowadzonych badań,
  • proponuje działania mające na celu poprawę/utrzymanie jakości wody w badanym zbiorniku.

Postawy i przekonania:

  • ma świadomość nietypowych właściwości wody oraz ich znaczenia dla organizmów,
  • wdraża się do samodzielnej pracy badawczej,
  • aktywnie pracuje na zajęciach,
  • rozwija umiejętność komunikacji i pracy w grupie,
  • kształtuje postawę proekologiczną.

    Środki dydaktyczne:

  • karta pracy (załącznik 1),
  • tabela z wybranymi wartościami wskaźników zanieczyszczeń śródlądowych wód powierzchniowych (załącznik 2),
  • koperty z hasłami (załącznik 3),
  • zlewki (10 sztuk na grupę),woda mineralna (butelka litrowa na grupę),
  • woda z wodociągu (butelka litrowa na grupę),
  • przezroczysty pojemnik (3 sztuki na grupę),
  • bibuła/papier filtracyjny (6 sztuk na grupę),
  • wywar z czerwonej kapusty,
  • papierek lakmusowy (kilka sztuk na grupę),
  • pehametr (1 sztuka na grupę),
  • woda destylowana w tryskawce (1 sztuka na grupę),
  • areometr (1 sztuka na grupę),
  • menzurki (6 sztuk na grupę),
  • błękit metylenowy,
  • olej jadalny,
  • termometr (1 sztuka na grupę),
  • test paskowy do oznaczania twardości wody (kilka sztuk na grupę),
  • talerz (3 sztuki na grupę),
  • płyn do mycia naczyń,
  • pieprz,
  • stoper (1 sztuka na grupę). 

    Strategie nauczania:
operacyjna.
    Formy pracy:
zbiorowa, grupowa.
    Metody nauczania:

  • metody oparte na asymilacji wiedzy: pogadanka,
  • metody oparte na działaniu praktycznym: prace badawcze w terenie, karta pracy,
  • metody oparte na rozwiązywaniu problemów: pogadanka problemowa.

Przebieg lekcji:

I Faza przygotowawcza:

  • Przywitanie uczniów.
  • Czynności organizacyjno-porządkowe oraz przypomnienie uczniom zasad właściwego zachowywania się na zajęciach terenowych.
  • Wyjście do parku.
  • Prowadzący wręcza uczniom karty pracy (załącznik 1), prosi ich o wypełnienie zadania 1. Jego rozwiązanie stanowi temat zajęć.

II Faza realizująca:

  • Pogadanka na temat właściwości fizykochemicznych wody: każdy z uczniów wymienia jedną z właściwości i stara się ją opisać. Prowadzący podczas rozmowy dopytuje, w jaki sposób można zbadać omawianą właściwość. 
  • Nauczyciel dzieli uczniów na sześcioosobowe grupy, przypomina zasady bezpiecznego zachowania się nad wodą i wręcza podopiecznym materiały potrzebne do zbadania właściwości wody. Uczniowie według instrukcji podanych na karcie pracy badają próbki wody i uzupełniają pozostałe zadania.
  • Po ustalonym czasie podopieczni wracają na miejsce zbiórki. Chętna grupa prezentuje wyniki swojej pracy, pozostali uczniowie porównują przedstawiane rezultaty ze swoimi. Nauczyciel wyłapuje i poprawia ewentualne błędy oraz odpowiada na pojawiające się pytania. Następnie na podstawie otrzymanych przez wszystkie grupy wyników oraz tabeli z wartościami wskaźników zanieczyszczeń (załącznik 2) za podopieczni wspólnie ustalają jakość wody w badanym zbiorniku. 

III Faza podsumowująca:

  • Powrót do szkoły.
  • Prowadzący rozdaje grupom koperty z hasłami (załącznik 3), które należy utworzyć z rozsypanek słownych. Wygrywa drużyna, która najszybciej ułoży wszystkie hasła.
  • Nauczyciel podsumowuje zajęcia terenowe, zadaje zadanie domowe (załącznik 4), ocenia aktywność i zaangażowanie każdego z uczniów oraz prosi uczniów o wypełnienie ankiety ewaluacyjnej (załącznik 5).
  • Na zakończenie zajęć nauczyciel prosi uczniów o odnalezienie wygodnej dla siebie pozycji, uczniowie zamykają oczy, odprężają się i próbują wczuć w odtwarzaną muzykę relaksacyjną (//www.youtube.com/watch?v=UR4mjn53IoU).
  • Pożegnanie uczniów.

    Źródła:

  • //www.wios.tarnow.pl/wios/raporty/ocena/region02/norma.htm data dostępu: 23.05.2015
  • //www.naukowiec.org/tablice/chemia/gestosc-wody-w-zaleznosci-od-temperatury_367.html data dostępu: 23.05.2015
  • //zasoby.open.agh.edu.pl/~09skmolfa/index.php?file=kursA data dostępu: 23.05.2015

Załącznik 1 do scenariusza „Woda i jej właściwości” – karta pracy

Zadanie 1. Rozwiąż łamigłówkę, a dowiesz się, o czym będą dzisiejsze zajęcia.
Odczytaj temat dzisiejszych zajęć według klucza: A2, B4, C3, C2, A1, D1, C5, D1, A2, E1, C2, D4, E5, A3, A2, B4, D4, E5, A3.

  1 2 3 4 5
A G W I K L
B B U Y O M
C H A D F E
D J S Z Ś R
E Ł N P T C

Zadanie 2. Pobierz do zlewki wodę ze zbiornika wodnego znajdującego się w parku. Pobraną próbkę porównaj z próbkami otrzymanymi od nauczyciela i uzupełnij poniższe tabele.

1. Na początku użyj swoich zmysłów: wzroku, węchu. By zbadać osad, przefiltruj próbki za pomocą filtrów do przezroczystego pojemnika (każdą do innego naczynia). Następnie przyjrzyj się dokładnie bibule i zaznacz w tabeli, co zaobserwowałeś. Obejrzyj również wodę po przefiltrowaniu i wpisz w tabeli jej kolor. Uwaga! Nie wylewaj przefiltrowanych próbek – będą potrzebne do zadania 3.

Właściwość Woda pobrana ze zbiornika Woda mineralna Woda z wodociągu
Zapach Intensywność:      
  • brak zapachu
     
  • słaby zapach
     
  • intensywny zapach
     
Rodzaj zapachu (gdy występuje):      
  • ryby
     
  • trawa
     
  • ziemia
     
  • obornik
     
  • zgnilizna
     
  • ropa
     
Barwa
  • bezbarwna
     
  • zielonkawo-żółta
     
  • czerwona
     
  • niebieska
     
  • zielona
     
Mętność
  • przeźroczysta
     
  • słabo opalizująca
     
  • średnio mętna
     
  • mętna z zawiesiną
     
  • mętna z obfitą zawiesiną
     
Osad na filtrze
  • zupełnie czysty
     
  • niewielki osad – duży osad
     
  • brudny
     
Barwa wody po przefiltrowaniu
  • bezbarwna
     
  • lekko zabarwiona
     
  • lekko żółtawa
     
  • szarożółta
     
  • żółtawa
     
  • brązowawa
     
  • zielonkawa
     
  • szaroczarna
     
  • rdzawobrązowa
     
  • inna (jaka?) ……………….
     

Wnioski: ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

2. Zmierz za pomocą termometru temperaturę badanej wody. Następnie zbadaj za pomocą areometru gęstość wody – wlej do menzurki pomiarowej badaną próbkę wody w ilości pozwalającej na swobodne zanurzenie areometru. Następnie umieść go w wodzie i na jego skali odczytaj wynik. Uwaga! Areometry najczęściej kalibrowane są dla temperatury 20°C, dlatego badany płyn powinien mieć taką właśnie temperaturę. W przypadku innej temperatury należy skorzystać z poprawek temperaturowych (tabela pomocnicza).

Właściwość Woda pobrana ze z...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy