Dołącz do czytelników
Brak wyników

Laboratorium

26 czerwca 2018

NR 26 (Marzec 2018)

Roślinne trucizny Alkaloidy i ich wykrywanie

0 1412

Myślę, że nie będzie przesady w stwierdzeniu, że rośliny stanowią podstawę istnienia życia na Ziemii – bez nich bowiem nie mogłaby istnieć większość innych organizmów. 

Właściwie prawie cała dostępna nam energia pochodzi bezpośrednio lub pośrednio ze Słońca. Fotosynteza jest więc podstawowym źródłem energii i materii organicznej w zdecydowanej większości ekosystemów. Dla dużej części organizmów zwierzęcych rośliny stanowią ważne lub nawet jedyne źródło pokarmu. Poza tlenem i pożywieniem organizmy roślinne dostarczają nam przydatnych surowców, m.in. drewna, włókien i innych materiałów. Rośliny produkują wiele różnych substancji chemicznych. Jednym z ich rodzajów są alkaloidy.

POLECAMY

Nazwą tą określa się grupę naturalnie występujących (głównie w roślinach) zasadowych, najczęściej heterocyklicznych związków organicznych zawierających w swojej strukturze azot. Trzeba jednak pamiętać, że aminokwasy, peptydy, białka, nukleotydy, kwasy nukleinowe, antybiotyki i aminocukry zwykle nie są zaliczane do tej grupy. Niektóre związki obojętne związane w jakiś sposób z ­­alkaloidami zasadowymi są także włączane do alkaloidów 1.

Biorąc pod uwagę zawartość azotu w alkaloidach nie zaskakuje fakt, że punktem wyjściowym ich biosyntezy są aminokwasy. Prawie wszystkie alkaloidy są w normalnych warunkach ciałami stałymi – występowanie w postaci cieczy należy tu do wyjątków. Są słabo rozpuszczalne w wodzie, za to doskonale w wielu rozpuszczalnikach organicznych.

Cechą charakterystyczną omawianych związków jest wykazywanie silnego,  często toksycznego działania fizjologicznego na organizmy zwierzęce. Jest to wykorzystywane przez człowieka, ponieważ wiele alkaloidów podawanych w odpowiednich dawkach stanowi skuteczne leki na liczne choroby i dolegliwości – przykładem może być tu chinina czy kodeina. Trzeba też wspomnieć, że alkaloidy stanowią składniki wielu dozwolonych używek (kofeina, teobromina, nikotyna), ale też narkotyków takich jak kokaina. Niektóre ze szczególnie silnie toksycznych alkaloidów znajdują zastosowanie jako trutki w zwalczaniu szkodników (strychnina).

Opracowano wiele sposobów...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów



Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!

Przypisy