Dołącz do czytelników
Brak wyników

Ze świata zoologii

19 września 2018

NR 11 (Wrzesień 2015)

Ssaki morskie Bałtyku

0 4050

Ssaki morskie są grupą zwierząt przystosowaną do życia w morzach i oceanach tworzoną przez doskonałych pływaków i nurków. Bałtyk jest obszarem występowania czterech gatunków ssaków morskich, trzech gatunków płetwonogich – foki szarej, pospolitej i obrączkowanej oraz jednego gatunku walenia – morświna. Życie waleni na stałe związane jest ze środowiskiem wodnym, natomiast foki wiodą wodno-lądowy tryb życia. Wszystkie występujące w Bałtyku ssaki morskie objęte są ochroną prawną.

Największym spośród zamieszkujących Morze Bałtyckie ssaków jest foka szara (Halichoerus grypus ma­cro­rynhus) [Fabricius, 1791]. Jej długość to 1,65–2,5 m, a ciężar ciała dorosłego osobnika oscyluje w granicach 100–250 kg. Cechy charakterystyczne odróżniające fokę szarą od pozostałych gatunków płetwonogich to poza wielkością także wydłużony psi pysk, którego długość przekracza połowę czaszki, i nozdrza w kształcie litery W. Spośród bałtyckich fok jedynie u tego gatunku występuje wyraźny dymorfizm płciowy, czyli widoczne różnice pomiędzy samcem a samicą. Samce są wyraźnie większe niż samice, jednolicie ciemnobrązowe, ciemno-szare lub niekiedy niemal czarne, posiadają szeroki wypukły u nasady pysk. Samice są mniejsze, a ich pysk jest smuklejszy i krótszy niż u samców. Na grzbiecie są ubarwione ciemnoszaro, zaś kolor sierści na brzuchu jest jasnoszary z charakterystycznym, unikalnym dla każdej samicy wzorem ciemnych plamek.

POLECAMY

Foki szare to zwierzęta stadne, choć często widuje się pojedyncze osobniki. Zasiedlają głównie strefę przybrzeżną północno-wschodniego Bałtyku, sporadycznie wpływając rzekami w głąb lądu.

Foki szare to zwierzęta stadne, choć często widuje się pojedyncze osobniki. Zasiedlają głównie strefę przybrzeżną północno-wschodniego Bałtyku, sporadycznie wpływając rzekami w głąb lądu. Poza sezonem rozrodczym i okresem linienia foki szare są spotykane regularnie na obszarze całego Morza Bałtyckiego, również u polskich wybrzeży. Dojrzałość płciową samice osiągają w 3.–5. roku życia, samce w 4.–6. roku, choć własne haremy są w stanie założyć dopiero w wieku 8–10 lat. Okres godowy u bałtyckich fok szarych przypada na luty i marzec. U ssaków tych mamy do czynienia z tzw. poligynią (wielożeństwem) – samce gromadzą wokół siebie haremy liczące do kilkunastu samic i bronią ich wraz z terytorium, które zajmują. Do zapłodnienia może dojść zarówno na lądzie, jak i w wodzie. Samice po 11,5-miesięcznej ciąży na przełomie lutego i marca rodzą zwykle jedno szczenię, najczęściej w nocy. Szczenię, przychodząc na świat, waży kilkanaście kilogramów i jest pokryte białym nie­­­mo-
wlęcym futrem (zwanym lanugo), które zmienia na właściwą sierść podczas 


Fot. 1. Foka szara (Halichoerus grypus macrorynhus) [Krzysztof E. Skóra, Archiwum SMIOUG]

pierwszego miesiąca życia. Okres opieki nad potomstwem trwa ok. 3 tygodnie, podczas których matka karmi szczenię mlekiem zawierającym ok. 40–50% tłuszczu, dzięki czemu młoda foka zwiększa masę swojego ciała nawet o 2,5 kg w ciągu doby. W efekcie po ok. 3 tygodniach szczenię jest w stanie potroić masę swojego ciała, osiąg...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów



Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!

Przypisy