Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pomysł na lekcję

25 lipca 2018

NR 20 (Marzec 2017)

Wodne bezkręgowce

0 305

Temat zajęć: Wodne bezkręgowce

    Liczba godzin lekcyjnych: 2 x 45 minut

    Poziom: liceum

    Celem zajęć jest zapoznanie uczniów z różnorodnością bezkręgowców wodnych, kształtowanie umiejętności prowadzenia obserwacji przyrodniczych oraz doskonalenie zdolności rozpoznawania organizmów za pomocą klucza.

    Cele szczegółowe:

W zakresie wiadomości uczeń:

  • opisuje budowę oraz cechy charakterystyczne wybranych grup bezkręgowców, 
  • wymienia cechy umożliwiające zaklasyfikowanie organizmu do właściwych grup systematycznych,
  • wylicza przystosowania wybranych zwierząt bezkręgowych do życia w wodzie,
  • przyporządkowuje zaobserwowane gatunki poszczególnym jednostkom systematycznym.

W zakresie umiejętności uczeń:

  • rozpoznaje wodne bezkręgowce przy pomocy klucza do oznaczania organizmów,
  • dostrzega skuteczność użycia urządzeń powiększających w celu poznania bogactwa życia zbiorników wodnych, charakteryzuje współzależności pomiędzy organizmem a środowiskiem jego życia,
  • dostrzega i opisuje cechy ułatwiające życie w wodzie obserwowanych organizmów,
  • określa czystość wody na podstawie zaobserwowanych tam organizmów.

Postawy i przekonania:

  • zauważa związek między czystością zbiornika wodnego a zamieszkującymi go organizmami,
  • dostrzega w odławianych zwierzętach istoty żywe i odpowiednio je traktuje,
  • bezpiecznie zachowuje się nad wodą,
  • kształtuje umiejętności pracy w grupie,
  • prawidłowo przeprowadza obserwacje w terenie.

    Środki dydaktyczne:

  • karta pracy (załącznik 1),
  • instrukcja (załącznik 2),
  • klucz do oznaczania zwierząt słodkowodnej makrofauny bezkręgowej dostępny pod adresem: //www.wigry.org.pl/makrofauna/index.htm, 
  • siatki na długiej rączce, np. podbierak (dla każdej z grup),
  • wodery (dla każdej z grup),
  • kamizelki ratunkowe (dla każdej z grup),
  • słoik (kilka na grupę),
  • biała miska (dla każdej z grup),
  • pęsety (dla każdego z uczniów),
  • lupy (kilka na grupę),
  • sitko o drobnych oczkach (dla każdej z grup).

    Strategie nauczania:

  • operacyjna.

    Formy pracy:

  • grupowa, zbiorowa.

    Metody nauczania:

  • metody oparte na słowie: pogadanka,
  • metody oparte na obserwacji: obserwacja w terenie,
  • metody oparte na działaniu praktycznym: ćwiczenia w terenie, karta pracy,
  • metody oparte na rozwiązywaniu problemów: gra dydaktyczna.

Przebieg lekcji:
I Faza przygotowawcza:

  • Przywitanie uczniów.
  • Czynności organizacyjno-porządkowe. 
  • Wyjście do parku.
  • Nauczyciel rozdaje uczniom karty pracy (załącznik 1) i podkładki oraz prosi o wykonanie zadania 1 na karcie pracy. Rozwiązanie zadania jest tematem zajęć.

II Faza realizująca:

  • Przypomnienie wiadomości na temat budowy oraz cech charakterystycznych wybranych grup bezkręgowców: pierścienice, stawonogi (skorupiaki, pajęczaki, owady), mięczaki.
  • Prowadzący dzieli uczniów na sześcioosobowe zespoły (każdy powinien mieć swojego opiekuna). Każdej z grup wręcza siatki, wodery, lupy, pęsety, klucz do oznaczania słodkowodnej makrofauny bezkręgowej, instrukcje (załącznik 2) oraz przypomina zasady właściwego zachowywania się na zajęciach terenowych nad wodą. 
  • Grupy udają się w wybrane przez siebie miejsce i wykonują zgodnie z instrukcją zadanie nr 2 na karcie pracy.
  • Po ustalonym czasie drużyny wracają na miejsce zbiórki i prezentują wyniki swojej pracy. Prowadzący wyłapuje, poprawia ewentualne błędy oraz uzupełnia brakujące informacje.
  • Uczniowie wymieniają zwierzęta bezkręgowe, które spotkali podczas zajęć.

III Faza podsumowująca:

  • Powrót do szkoły.
  • W ramach podsumowania nauczyciel przeprowadza grę dydaktyczną: „W jaki sposób?”. Nauczyciel dzieli uczniów na trzy grupy. Każda z drużyn wybiera ­lidera, który będzie prezentował odpowiedzi. Zasady gry: prowadzący wybiera gatunek bezkręgowca, który został zaobserwowany na zajęciach. Zadaniem grupy jest opisanie sposobu, w jaki wybrany organizm przystosował się do życia w środowisku wodnym. Po ustalonym czasie liderzy prezentują odpowiedzi. Drużyna, która prawidłowo scharakteryzuje przystosowanie bezkręgowca do środowiska wodnego, otrzymuje 5 punktów. Natomiast grupa, która po części odpowiedziała dobrze, otrzymuje 3 punkty. Można przeprowadzać dowolną liczbę rund. Wygrywa grupa z największą liczbą punktów. 
  • Nauczyciel podsumowuje zajęcia terenowe, zadaje zadanie domowe (załącznik 3) oraz ocenia aktywność i zaangażowanie każdego z uczniów.
  • Pożegnanie uczniów.

Załącznik 1. do scenariusza „Wodne bezkręgowce” – karta pracy

Zadanie 1. Rozwiąż łamigłówkę, a dowiesz się, jaki będzie temat dzisiejszych zajęć.

Zadanie 2. Postępuj zgodnie z dołączoną instrukcją i uzupełnij tabelę.

Wodne bezkręgowce
Na powierzchni wody
Nazwa Grupa systematyczna Ilość Cechy umożliwiające życie w wodzie
       
       
       
W toni wodnej
Nazwa Grupa systematyczna
Ilość
Cechy umożliwiające życie w wodzie
       
       
       
Na dnie
Nazwa
Grupa systematyczna
Ilość Cechy umożliwiające życie w wodzie
       
       
       

Zadanie 3. Zwróćcie uwagę na zwierzęta kręgowe, które można zaobserwować w zbiorniku wodnym oraz jego pobliżu? Wymieńcie zaobserwowane zwierzęta.

………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Załącznik 2. do scenariusza „Wodne bezkręgowce” – instrukcja 

Pobierzcie materiał badawczy do słoików napełnionych wodą z trzech miejsc:

  • z powierzchni wody,
  • z toni wodnej,
  • z dna zbiornika wodnego.

Pobieranie materiału z powierzchni wody: uczeń, który wchodzi do wody,...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy