Dołącz do czytelników
Brak wyników

Akademia rozwoju

6 września 2018

NR 14 (Marzec 2016)

Wsłuchać się w głos intuicji

0 178

Często słyszymy wewnętrzny głos, który stara się nam jakoś doradzić – do czegoś zachęcić, zniechęcić, przed czymś przestrzec, utwierdzić w słuszności jakiejś decyzji. I choć nie towarzyszą mu racjonalne argumenty, bywa on niezwykle trafny. Czy w intuicji jest coś magicznego? Czym ona tak naprawdę jest? Jak możemy ją rozwijać? Jak z niej korzystać?

Psycholodzy zakładają, że umysłowe funkcjonowanie człowieka odbywa się na dwóch różnych poziomach – świadomym i celowym oraz takim, który działa poza naszą kontrolą, w nieświadomości. Ten pierwszy wypełniają treści i aktywności, z których zdajemy sobie sprawę, np. intencjonalne koncentrowanie się na wybranych rzeczach, racjonalne rozważania, zastanawianie się, porównywanie, myślenie: co, jak, po co i dlaczego. Drugi poziom tworzą automatyzmy – regulacja procesów fizjologicznych, kontrola czynności wyuczonych i nawykowych oraz niektóre utajone procesy myślowe. Do nich właśnie przynależy intuicja. Objawia się ona pod postacią nagłego wrażenia, skojarzenia, przeczucia, które nie jest efektem żmudnych przemyśleń, celowego, intelektualnego wysiłku. Jest rezultatem nieświadomego przetwarzania informacji, z których w danym momencie nie zdajemy sobie w pełni sprawy. Składają się na nie zgromadzone wcześniej doświadczenia, wiedza, umiejętności i stopień ich opanowania, przekonania, wychwycone w obserwacji subtelne szczegóły, emocjonalny stosunek i wiele innych. 

Mechanizmy zarządzające myśleniem intuicyjnym są ewolucyjnie bardzo stare i to najprawdopodobniej sprawia, że nie są objęte naszą świadomą kontrolą. Należą do nich: neurologiczna droga „na skróty”, interpretowanie nieznanego jako potencjalnego zagrożenia, tendencja do szukania korelacji.

To wszystko sprawia, że myślenie intuicyjne charakteryzuje się kilkoma wyróżniającymi je cechami. Jest:

  • nagłe i szybkie – zawsze pojawia się w sposób nieoczekiwany;
  • emocjonalnie prawdziwe – wydaje się być w pełni uzasadnione, nie do podważenia, czasami wręcz oczywiste;
  • pozalogiczne – mimo przekonania o jego słuszności, nie można go poprzeć żadnymi argumentami, konkretnymi przesłankami lub faktami;
  • całościowe – ujmuje rzeczywistość w sposób globalny, bez koncentrowania się na jej szczegółach;
  • niewerbalne – trudno przeformułować je na konkretny komunikat, opisać słowami.

Zastanów się:

  • Czym dla ciebie jest intuicja? Jak dokładnie rozumiesz to zjawisko? 
  • Kiedy najczęściej pojawia się w twojej głowie głos intuicji i jakich sfer życia zwykle dotyczy?
  • Jaką rolę intuicja odgrywa w twoim życiu? Jak dużą wagę do niej przywiązujesz?
  • Czy zawsze się w nią wsłuchujesz? A może starasz się ją zignorować?

Prawa półkula u sterów

Od dawna wiadomo, że nasz mózg tworzą dwie półkule – prawa i lewa. Każda z nich dominuje w kontroli odmiennych funkcji. Domeną lewej są procesy werbalne (mowa, czytanie i pisanie), myślenie analityczne, logiczne, liniowe, rozumowanie matematyczne i operacje na symbolach. Ta półkula skupia się na szczegółach. Prawa odpowiada za postrzeganie przestrzeni, kształtów, kolorów, muzyki, odczuwanie i wyrażanie emocji, rozpoznawanie twarzy, myślenie całościowe – syntezę, widzenie relacji, dostrzeganie zależności. Zakłada się zatem, że to właśnie prawa półkula mózgowa jest bardziej siedzibą intuicyjnego myślenia. A jeśli tak jest, to częstsze angażowanie jej do aktywności może przyczynić się do umacniania intuicyjnego myślenia. Oto kilka propozycji ćwiczeń „wzmacniających” prawą półkulę:

Żeby nie ucichła

Intuicja to jedna z funkcji naszego umysłu. Nawet jeśli usiłujemy za wszelką cenę zaprzeczać jej istnieniu, ona i tak stara się pracować na naszą rzecz. Rozwijanie intuicji zaczyna się od budowania akceptacji, że to część nas samych, wzmacniania zaufania do samego siebie, wzbudzania wdzięczności za jej istnienie. Jak to zrobić? Najprościej, jeśli będziemy pielęgnować w sobie wspomnienia, kiedy głos intuicji odezwał się w naszej głowie i trafnie nam coś podpowiedział.

  • Jak najczęściej wykonuj lewą ręką to, co zazwyczaj robisz prawą ręką. Może to być dowolna, prostsza lub bardziej złożona czynność, np. mieszanie herbaty, podkreślanie tekstu, odkręcanie wody, malowanie rzęs, pisanie wiadomości tekstowych w telefonie itp.
  • Kiedy tylko masz wolną chwilę, zamykaj oczy i przywołuj w swojej wyobraźni obrazy różnych przestrzeni. Może być to dokładny rozkład twojego mieszkania albo wspomnienie rodzinnego domu lub ulubionego spacerowego miejsca. Ważne, aby twoje wyobrażenia były jak najbardziej szczegółowe i pełne zmysłowych elementów.
  • Po powrocie z pracy postaraj się przypomnieć sobie, jak wyglądały i w co były ubrane danego dnia osoby, które spotkałeś. Mogą to być twoi współpracownicy albo dzieci, z którymi miałeś zajęcia.
  • Kiedy jesteś na wykładzie lub szkoleniu, oprócz notowania pozwól sobie na swobodne rysowanie. Najlepiej, jeśli będziesz używał wtedy lewej ręki. Możesz rysować coś konkretnego, ale również swobodne i bezsensowne esy-floresy.

Druga ważna sprawa to fakt, że intuicyjne myślenie opiera się na tym, co wiemy, co umiemy, czego doświadczyliśmy. Zatem doskonalenie intuicji to dokształcanie się, otwartość na poznawanie nieznanego, chęć testowania nowych sposobów zachowania, szukanie odmiennych perspektyw patrzenia na to, co jest nam doskonale znane.

Ćwiczenie:

Zamknij oczy i przypomnij sobie ze szczegółami kilka takich sytuacji, kiedy twoja intuicja poprowadziła cię w dobrą stronę, pozwoliła dokonać najtrafniejszego i najlepszego dla ciebie wyboru. W jaki sposób do ciebie „przemówiła”? Co się wtedy z tobą działo? Co poczułeś? Co pomyślałeś? Co sprawiło, że ją zauważyłeś i jej posłuchałeś? Podziękuj sobie za dobre wnioski, które intuicyjnie wyciągnąłeś w tamtych sytuacjach. Przypominaj sobie, że warto ufać w pierwszej kolejności sobie i swoim radom.

Druga ważna sprawa to fakt, że intuicyjne myślenie opiera się na tym, co wiemy, co umiemy, czego doświadczyliśmy. Zatem doskonalenie intuicji to dokształcanie się, otwartość na poznawanie nieznanego, chęć testowania nowych sposobów zachowania, szukanie odmiennych perspektyw patrzenia na to, co jest nam doskonale znane. 
 

Ćwiczenie:

  • Każdego dnia popatrzysz na jedno zdarzenie, które ci się przytrafi, oczami innego uczestnika tej sytuacji. Postarasz się zrozumieć nie tylko swoje racje.
  • W każdym tygodniu wprowadzisz jedno nowe, drobne zachowanie, które będziesz testować w pracy z dziećmi lub w kontakcie ze swoimi domownikami.
  • W każdym miesiącu przeczytasz przynajmniej jeden artykuł rozwijający wiedzę z interesującej cię dziedziny.

Intuicja bazuje na naszych emocjach – nie tylko czerpie z n...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy