Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pomysł na lekcję

9 marca 2021

NR 43 (Marzec 2021)

Współpraca w sieci, czyli o Wi-Fi roślin i grzybów, a także komunikacji pomiędzy ludźmi w ramach międzynarodowego projektu we współpracy szkół podstawowych i uczelni wyższych

37

Okres pandemii uwypuklił problem relacji i komunikacji w społeczeństwach. Zachwianie tej materii może nieść długofalowe skutki zarówno dla młodych, jak i dojrzalszych ludzi. W związku z tym wraz z nauczycielami z Portugalii i Turcji, z którymi współpracuję już od kilku lat, zaplanowaliśmy w roku szkolnym 2020/2021 zrealizować międzynarodowy projekt pt. „Wild networkig – WiFi of plants and fungi”.
Wraz z nauczycielami z Barreiro i ze Stambułu realizujemy roczne projekty interdyscyplinarne, które osadzone są w metodologii STEAM. Po wskazaniu motywu przewodniego projektu (przez uczniów i nauczycieli) dobieramy do niego zagadnienia, treści oraz formy i metody pracy. W tym roku postanowiliśmy skupić się na poznaniu komunikacji w świecie roślin i grzybów, a także przełożyć ją na to, co wynalazł człowiek – internet i Wi-Fi. Odważnie postawiliśmy hipotezę: człowiek nie stworzył internetu jako pierwszy – komunikację w sieci odkryła natura. Ważnym aspektem projektu był nie tylko ten naukowy, poznawczy, ale także społeczny – wychowawczy. 

POLECAMY

Wśród celów projektu znalazły się:

  • Zorganizowanie spotkań dla uczniów z naukowcami w celu poznania najnowszych odkryć związanych z komunikacją w sieci roślin i grzybów.
  • Zorganizowanie pleneru science-artystycznego dla uczniów.
  • Komunikacja uczniów w obrębie zespołów szkolnych oraz międzynarodowych poprzez narzędzia IT.
  • Poznanie przez uczniów kulturotwórczej roli roślin i grzybów.
  • Kształtowanie kompetencji kluczowych u uczniów, realizacja podstawy programowej i programu wychowawczo-profilaktycznego szkoły.
  • Rozwój społeczności szkolnej.
  • Praca metodą projektu STEAM oraz włączenie języka angielskiego do nauczania przedmiotów przyrodniczych.
  • Przeprowadzenie ewaluacji projektu.


Projekt został zrealizowany dzięki narzędziom eTwinning, ale także innym, które umożliwiają szybką i skuteczną komunikację czy organizację webinarów. Edukacja zdalna oraz różne środowiska IT, w których dane szkoły pracują, umożliwiły zapoznanie uczniów zarówno z narzędziami TwinSpace, Google czy Microsoft. Uczniowie biegle poruszają się w cyberprzestrzeni. Samodzielnie tworzą e-booki, np. za pomocą StoryJumper, odpowiadają na ankiety – np. narzędzia Google – czy tworzą WordArty, np. z okazji Dnia Bezpiecznego Internetu. W ramach The Safer Internet Day uczniowie wzięli także udział w wyzwaniu. Nie tylko odpowiadali poprzez MentiMeter na pytanie: czym dla mnie jest internet?, ale także nagrywali swoją wypowiedź, w której jednym słowem odpowiadali na to pytanie. Tak powstał filmik – jeden z produktów projektu – współpracy międzynarodowej, który konkretnie wskazuje, czym dla młodego pokolenia jest internet.
 

Fot. 1. Przykładowe screeny z prowadzonych spotkań z naukowcami w ramach projektu

 

Fot. 2. Przykładowe prace wykonane przez uczniów za pomocą progr amu WordArt

 

Fot. 3. Aktywność uczniów w ramach Dnia Bezpiecznego Internetu


Na podstawie tych kilku działań projektowych można dostrzec osadzenie naszych działań w ramach STEAM. Uczniowie posługiwali się technologią, inżynierią, ale i matematyką, tworząc poszczególne elementy składowe projektu. Ogromną wartością projektu był fakt, że uczniowie komunikowali się nie tylko w ojczystym języku, ale także w języku angielskim.
Podczas interakcji projektowych trudno jest wydzielić poszczególne części przedmiotów szkolnych. Nasze działania przeplatały się, tak samo jak przenikają się dyscypliny naukowe. W tym kolejnym STEAM-owym projekcie pokazaliśmy uczniom uniwersalność nauki i jej rolę, szczególnie w czasie pandemii. Uczniowie chcą odkrywać, poznawać i doświadczać – rozbudziliśmy w nich te potrzeby. Praca tą metodą nie jest łatwa. Wymaga zgrania zespołów nie tylko grona pedagogicznego z jednej szkoły, ale w tym przypadku gron z różnych państw. 
Wydarzeniem, do którego jako nauczyciele przykładaliśmy ogromną wagę, były źródła wiedzy i walka z fake newsami. W związku z tym, dzięki komunikacji i współpracy w sieci, umożliwiliśmy naszym uczniom kontakt z naukowcami i uczelniami wyższymi. W grudniu 2020 r. zorganizowaliśmy jedno duże wspólne seminarium, w którym udział wzięło ponad 100 osób, a połączyliśmy się z Ameryką Północną, a dokładniej z NS State University, Departament of Electrical and Computer Engineering. Podczas spotkania uczniowie poznali komunikację roślin poprzez korzenie i liście, ale także rolę poznania tej wiedzy w kontekście głodu na świecie, zanieczyszczenia gleby, a także powietrza czy nowoczesnych upraw rolnych. Uczniowie mieli możliwość wejścia w interakcję z naukowcem i to zrobili. Uczniowie szkół podstawowych zadawali pytania, w języku angielskim do treści wykładu, których wysłuchali. To było wyjątkowe doświadczenie, dzięki cyberłączu poznaliśmy roślinny internet. Jednak to spotkanie było finałem różnych innych wydarzeń, w tym także innych spotkań z naukowcami, które organizowane były w każdej ze szkół partnerskich. W Szkole Podstawowej im. Kazimierza Nowaka w Dąbrówce zorganizowałem dla uczniów w ramach BIOcookies trzy takie spotkania. Pierwsze odbyło się we wrześniu tuż po warsztatach plenerowych science-art, a dotyczyło mikoryzy i komunikacji roślin z grzybami. Kolejne odbyło się w październiku i dotyczyło zmian klimatu oraz organizmów występujących w Arktyce. Zajęcia te dla uczniów poprowadzili naukowcy z Wydziału Biologii UAM w Poznaniu. Natomiast trzecie spotkanie odbyło się pod koniec listopada i dotyczyło ono komunikacji i relacji w obrębie gatunku ludzkiego, a dokładniej niesienia pomocy ludziom, którzy tej pomocy potrzebują. Dzięki tym warsztatom uczniowie poznali pojęcie uchodźca, poznali osoby, które na co dzień starają się nieść pomoc w obozie Moria na greckiej wyspie Lesbos. Efektem tego spotkania było w ramach wolontariatu szkolnego zorganizowanie przedświątecznej zbiórki przyborów szkolnych dla potrzebujących uczniów oraz własnoręcznie wykonanych kartek świątecznych i pierników dla samotnych osób starszych. Komunikacja i współpraca w sieci przełożyła się na integrację społeczności szkolnej. Liczba zebranych materiałów pozytywnie zaskoczyła wszystkich zaangażowanych w działania.
 

Fot. 4. Zagadki stworzone dla uczniów po odbyciu zajęć terenowych


Przed ponownym przejściem na edukację zdalną udało się nam zorganizować nie tylko zajęcia terenowe poświęcone różnorodności drzew i grzybów okolic naszej szkoły, ale także plener science-art, podczas którego uczniowie po teoretycznym wstępie na temat komunikacji roślin, a także drzew z grzybami, przystąpili do ujęcia danych naukowych w ich wizji artystycznej tego typu zależności. Zajęcia odbywały się na boisku szkolnym oraz w parku przyszkolnym, a oprócz nauczycieli uczestniczył w nich pracownik naukowy Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu, który przyglądał się pracy uczniów oraz odpowiadał na ewentualne pytania dotyczące techniki wykonania pracy. Uczniowie mieli do dyspozycji atlasy oraz przewodniki po drzewach i grzybach Polski, sztalugi, krzesła, ławki, materace. Każdy wybrał miejsce, w którym chciałbym tworzyć i przystąpił do analizy zjawiska przyrodniczego za pomocą wyrazu artystycznego i swojej wyobraźni. O powstałych pracach i ich interpretacji powstanie osobny artykuł, w związku z tym pominę tutaj te kwestie. Następnie prace uczniów zostały zinterpretowane i omówione. To była twórcza interakcja w sieci, której efektem jest m.in. włączenie naszego projektu do Art Science Node – Rizosphere: The Big Network of Small Worlds. Jest to projekt naukowy, w którym przenika się świat sztuki i science. Do...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy