Dołącz do czytelników
Brak wyników

Ekologia

3 lipca 2018

NR 25 (Styczeń 2018)

Czeczotka – ptak zimy 2018

0 66

Raz na kilka lat wśród polskiej listopadowej szarzyzny pojawiają się nagle duże stada niezwykle interesujących ptaków. Uwagę obserwatorów przykuwa ich ruchliwość i żywiołowość, a przede wszystkim wyróżniający element ubarwienia – płomienna plamka na głowie. To czeczotki, mieszkanki północnych krain, które przylatują do nas skuszone obietnicą znalezienia większych ilości pożywienia. Zdarza się, że zostają na całą zimę.

Czeczotki zwyczajne (Acanthis flammea) zamieszkują północną część Europy, Syberię, Alaskę i Kanadę. W Polsce żyje kilkaset par lęgowych, głównie w Tatrach, Karkonoszach, Górach Izerskich, Bystrzyckich i w Masywie Śnieżnika. W ostatnich latach stwierdzono lęgi czeczotek na wybrzeżu Bałtyku. Nie jest to zatem ptak, którego łatwo w Polsce zobaczyć w okresie wiosenno-letnim. Sytuacja zmienia się, gdy przychodzi sezon migracji. Wówczas czeczotki opuszczają swoje siedliska na północy i przenoszą się tam, gdzie znajdą więcej pokarmu. Możemy wtedy obserwować stada liczące kilkadziesiąt, kilkaset, a nawet kilka tysięcy osobników. Ich liczebność jest związana z dostępnością pożywienia: im mniej pokarmu na obszarach lęgowych, tym chętniej podejmują wędrówkę, a ich stada są liczniejsze. Pierwsze migrujące czeczotki pojawiają się u nas już we wrześniu, a szczyt ich wędrówek przypada na listopad i grudzień. Dla miłośników ptaków to najlepszy czas na obserwacje tych pięknych ptaków.

Jak rozpoznać czeczotkę?

Jest to ptak nieco mniejszy od wróbla, o brązowoszarym upierzeniu, żółtym dziobie, z czarną plamką pod nim. Na skrzydłach widoczne są dwa białe lub płowe paski. Najbardziej charakterystycznym elementem ubarwienia jest karminowa czapeczka i różowo-czerwona plama na piersi, która jest szczególnie jaskrawa u samców w sezonie lęgowym, zaś jesienią i zimą niemal całkowicie zanika. Samice i młode osobniki są mniej barwne, nie mają kontrastowej plamy na piersi. 

Dość łatwo można rozpoznać czeczotkę po głosie. Odzywa się – zwłaszcza w locie – charakterystycznym twardym „czetczet”.

Czeczotki zwykle pojawiają się w grupach i tak też gniazdują. W ­­­­niewielkiej polskiej populacji taka grupa liczy kilka lub kilkanaście par. Na tereny lęgowe w Polsce czeczotki powracają zwykle na przełomie kwietnia i maja (populacja górska nieco wcześniej). Po okresie intensywnych toków para buduje wspólnie gniazdo – przeważnie wśród gęstych gałęzi, na wysokości do 5 metrów. Zdarzają się jednak gniazda uwite tuż nad ziemią, chociaż dobrze ukryte. Samica składa od 4 do 6 jaj, wysiadywanych przez 10–12 dni. Po wykluciu się piskląt przebywa z nimi w gnieździe, zatem obowiązek dostarczania pokarmu dla potomstwa i partnerki spoczywa początkowo wyłącznie na samcu. Pisklęta, gniazdowniki, opuszczają gniazdo po około 14 dniach i przez krótki czas nadal przebywają z rodzicami. Dojrzałość płciową osiągną w drugim roku życia.

Czeczotki wyprowadzają rocznie dwa lęgi, choć przypuszcza się, że niektóre pary przystępują do trzeciego. Pary są monogamiczne.

Czeczotka, czeczotka i… makolągwa

W Polsce możemy...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy