Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pracownia pedagogiczna

27 sierpnia 2018

NR 15 (Maj 2016)

Głowa pełna pomysłów – pobudzanie kreatywności ucznia w różnym wieku

0 27

Od dzisiejszej szkoły oczekuje się, że będzie stymulowała i korzystała z kreatywności uczniów w procesie dydaktycznym. Z jednej strony ma wykorzystywać techniki myślenia twórczego w edukacji, a z drugiej strony mobilizować uczniów do ich do własnych, twórczych poszukiwań. Przyjmuje się, że szkoła będzie raczej uczyła myślenia, poszukiwania rozwiązań, niż po prostu przekazywała czystą wiedzę. 

W klasie gimnazjalnej nauczyciel omawia z uczniami Syzyfowe prace Żeromskiego. „Jak sądzicie, czy główny bohater zmienił się w czasie trwania akcji książki?” – stawia pytanie do pracy w klasie. Uczniowie dzielą się na obozy, część twierdzi, że tak, inni, że nie, przerzucają się argumentami. Nauczyciel nie komentuje, pilnuje porządku, czasem podsumuje. Na koniec stawia piątki za aktywność wyróżniającym się uczniom – także temu, który znajdował argumenty przemawiające za tym, że Borowicz nie zmienił się wcale. 

Oczywiście, można dyskutować, czy nauczyciel merytorycznie prawidłowo przeprowadził lekcje oraz czy uczniowie wynieśli wszelkie niezbędne informacje na temat przesłania Syzyfowych prac. Nie można jednak zaprzeczyć jednemu: nauczyciel zaktywizował klasę, pobudził zainteresowanie i motywację oraz skłonił uczniów do kreatywnego myślenia. 

Umiejętność aktywnego słuchania innych, stawiania pytań w odniesieniu do prezentowanych argumentów i wyszukiwania luk w rozumowaniu leży u podstaw kreatywności i myślenia twórczego. 

Kreatywność jako metoda nauczania i cel edukacji

Kreatywność nie oznacza tylko wytworu ucznia, czyli pracy plastycznej czy wypracowania. Kreatywność to sposób myślenia i reagowania ucznia – myślenia oderwanego od schematu, niecodziennego, nieszablonowego. Umiejętności przekraczania granic, wykraczania poza otrzymane informacje i łączenia odległych faktów w spójną całość to cechy osoby twórczej. 

Aby kształtować zdolności twórcze u dzieci, najprościej jest używać technik myślenia twórczego w codziennej edukacji. Kreatywność (rozumiana jako zdolność myślenia twórczego) jest UMIEJĘTNOŚCIĄ, która jest dość prosta do wyćwiczenia – i to u każdej osoby, niezależnie od jej możliwości intelektualnych czy wieku. Ludzie różnią się potencjałem w zakresie twórczości, jednak niezależnie od wyjściowego poziomu, praktycznie u każdej osoby daje się po treningu zauważyć wzrost kompetencji w tym zakresie. 

Warto korzystać z technik myślenia twórczego w codziennym procesie edukacji – z wielu powodów:

  • to demokratyczne metody, dostępne dla uczniów z różnym potencjałem, także dzieci ze SPE; w trakcie zajęć można łączyć dzieci w różnym wieku, pomysł niespełna sześciolatka może być bardziej oryginalny niż pomysł jego starszego kolegi;
  • praca technikami myślenia twórczego niesie dużo pozytywnej energii, wciąga uczniów do aktywności, motywuje ich do działania – co sprzyja procesowi zapamiętywania;
  • każdy ma szansę odniesienia sukcesu; praca technikami myślenia twórczego zakłada unikanie oceny i komentarzy, wzrasta więc poczucie bezpieczeństwa, uczniom łatwiej jest sięgać do własnych zasobów;
  • praca technikami myślenia twórczego wzmaga kompetencje społeczne uczniów, ćwiczy umiejętności współpracy i współdziałania (grupa zawsze wypracowuje więcej niż pojedyncza osoba), słuchania innych i korzystania z ich zasobów. 

Kreatywność na każdym etapie edukacji – przegląd propozycji ćwiczeń

Techniki myślenia twórczego sprawdzają się na każdym etapie edukacji. Jestem przekonana, że większość nauczycieli posiada je w swoim wachlarzu metod pracy. W korzystaniu z nich pomaga elastyczność, otwartość, prywatne zasoby kreatywności oraz pewnego rodzaju odwaga. Praca metodami twórczymi zwykle związana jest z aktywnością, pobudzeniem klasy, większym niż zwykle szumem. Na dłuższą metę jednak korzyści przewyższają niedogodności. 

Kreatywność może realizować s...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy