Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki szkolnej

26 lipca 2018

NR 20 (Marzec 2017)

Multimedialni imigranci – research dobrych praktyk

0 193

Każdy z nauczanych przedmiotów szkolnych ma swoją specyfikę, tak samo jak każda lekcja ma swój rytm. Przedmioty science charakteryzuje to, że przyciągają uczniów doświadczeniami, zajęciami terenowymi, ale także możliwością zastosowania nowoczesnych metod nauczania, w tym korzystania z zasobów Internetu.

Współcześni uczniowie biegle poruszają się w świecie nowinek technologicznych, a ich nauczyciele powinni być przewodnikami we wszelakich dziedzinach życia, dlatego dobrze by było, gdyby swobodnie używali smartfonów, komputerów czy tabletów. Mnogość bodźców, którymi uczniowie bombardowani są na co dzień, powoduje, że czasami trudno podopiecznych zainteresować lekcją. Na szczęście technika wyposaża nauczyciela w narzędzia, których zastosowanie powoduje, że uczniowie z chęcią i radością oczekują kolejnych zajęć. Dodatkowo nowinki te mogą przyczynić się do uporządkowania i usystematyzowania pracy uczniów. Czy warto z nich korzystać? Wydaje się, że skoro multimedia i szybkie łącza obiegają całą kulę ziemską, dostarczając mnóstwa danych, powinny także zawitać do szkół. Najważniejsze zdaje się być tutaj wyważenie proporcji i przesiewanie źródeł wiedzy. Istotnym jest przede wszystkim nauczenie uczniów korzystania z zasobów sieci oraz selekcji informacji. Rola nauczyciela przewodnika jest tutaj niezwykle ważna, ponieważ powinien on dobierać źródła i podpowiadać takie ich lokalizacje, które są zgodne z aktualną wiedzą naukową. Artykuł ten poświęcony jest zaprezentowaniu wybranych narzędzi internetowych, pomocnych w przeprowadzeniu lekcji, a także tych, które ułatwiają i systematyzują pracę uczniów.

Jednym z powszechniejszych programów do przygotowania prezentacji jest Power point. Umożliwia on nie tylko zestawienie danych z różnych źródeł, ale także ich analizę w dostępny i przejrzysty sposób dzięki smart grafikom i innym opcjom programu. Można zamieszczać tutaj także inne multimedia, takie jak filmy czy dźwięki, lecz obecnie program ten ma silną konkurencję w postaci Prezi. Przy stosowaniu tej aplikacji podczas zajęć dydaktycznych powinien być zapewniony stały dostęp do zasobów sieci. Lekcja ułożona w Prezi jest jeszcze bardziej dynamiczna dzięki możliwości zastosowania ciekawych wizualizacji czy sposobów przechodzenia do kolejnych slajdów. Moim zdaniem mechanizm działania obu programów i możliwości przedstawienia poruszanych zagadnień jest zbliżony, a na pytanie, który sposób wybrać, nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Najlepiej jest przekonać się o tym w praktyce, stosując te dwa narzędzia. 

Gdy wybierzemy już program, przy pomocy którego chcemy zrealizować lekcję, dzięki hiperłączom możemy bez trudu przenieść się do Puszczy Amazońskiej, Warszawy, zwiedzać najważniejsze zabytki Rzymu, poznawać przyrodę Wysp Galapagos czy lokalizować i ukazywać położenie wulkanów na świecie. Te i jeszcze więcej możliwości jest dostępnych dzięki narzędziom Google’a, np. Street View czy Earth. Podstawa programowa przedmiotu przyroda w szkole podstawowej mieści w sobie zakres treści dotyczący poznawania ojczystych miast i pasów ukształtowania terenu Polski, ale zawiera także informacje związane z poznawaniem stolic europejskich czy stref klimatyczno-roślinnych świata. Dostęp do Internetu i wyświetlacz zapewnią uczniom pasjonującą wycieczkę w każdy z poznawanych regionów i prawdziwe kształcące podróżowanie po cyberprzestrzeni. Przygotowanie tego typu lekcji ukazuje uczniom wielowymiarowość nauki, oprócz stricte teoretycznej prezentuje także zdolność do poszukiwania

Istnieje szeroka gama stron internetowych, aplikacji czy portali edukacyjnych, które w realnie wirtualnym świecie stanowią przykład dobrych praktyk i zastosowań nowoczesnych technologii w edukacji.

wiadomości i informacji o świecie, który dzięki Internetowi jest w zasięgu kilku kliknięć. Uczniowie z mniej zamożnych rodzin mogą w ten sposób – w szkole, a później w domu – samodzielnie rozwijać swoją wiedzę o miejscach, które chcieliby zwiedzić. Warto zauważyć, że Google Earth posiada fascynujący zasób map, co gwarantuje możliwość ich zastosowania na niejednej lekcji w obrębie przedmiotów science. Ponadto dodatkowym atutem programów Google’a jest ciągłe ich unowocześnianie, np. istnieje już możliwość zwiedzania online wybranych muzeów. Taka opcja daje kolejne podstawy do twórczego konfigurowania lekcji dzięki e-narzędziom. Przedmiot przyroda w szkole podstawowej to ogromne wyzwanie dla nauczyciela, ponieważ oprócz posiadania wiedzy przyrodniczej musi on znać konteksty i powiązania kulturalno-historyczne, tworzyć lekcje interdyscyplinarne. Dzięki e-narzędziom jest to niezwykle atrakcyjne i ułatwione, ponieważ nie trzeba nosić ze sobą kilkunastu książek czy wykonywać ich kserokopii, wszystkie niezbędne informacje są dostępne w jednym miejscu – w światowej przestrzeni wymiany myśli – Internecie. Są tylko dwa warunki, aby ten system zadziałał. Pierwszy, techniczny, to dostęp do sprzętu i Internetu, z czym większość szkół (jeśli nie wszystkie) nie ma obecnie problemu. Drugim jest pokonanie własnego strachu przed zastosowaniem nowinek technicznych na lekcjach. W razie problemów ze sprzętem uczniowie mogą służyć radą, w końcu to oni są multimedialnymi tubylcami w otaczającym, cyberświecie. My – nauczyciele – w tym zakresie staramy się dotrzymać im kroku.

Kolejnym ciekawym wspartym przez środki Unii Europejskiej projektem usprawniającym pracę nauczycieli, ale i umożliwiającym korzystanie z e-narzędzi jest portal wiedzy Scholaris. Posiada on ciekawą bazę materiałów dydaktycznych z licznymi filmami i aktywizującymi zadaniami do rozwiązywania. Jest to dobre wsparcie dla wzbogacenia źródeł wiedzy na lekcjach. Cennym punktem tego programu jest otwartość jego zasobów, ponieważ uczniowie w domu mogą sami wrócić do omawianego materiału. Dywersyfikacja źródeł multimedialnych jest ważna, powoduje, że uczeń nie przyzwyczaja się do schematu lekcji, np. lekcji z prezentacją czy lekcji z podręcznikiem. Scholaris posiada wiele propozycji zajęć, które od a do z oparte są na zasadzie e-lekcji. Krok po kroku można realizować dane zagadnienie wg zaproponowanej kolejności lub dobrać je tak, aby odpowiadały zapotrzebowaniu uczącego. Portal ten posiada bogate materiały z różnych dyscyplin naukowych z równoczesnym podziałem na etapy nauczania. Jest to bardzo dobry przykład stworzenia ogólnodostępnej i innowacyjnej bazy danych edukacyjnych.

Khan Academy to przykład e-lekcji płynący do Polski spoza naszego kontynentu. Plusem tej formy przekazywania wiedzy jest niezwykle twórcze podejście do omawianych zagadnień oraz proste jej wyłożenie. Pomysł na e-wykłady twórcy Khan Academy zrodził się z potrzeby edukacji osoby oddalonej od autora. Sieć internetowa służyła pomocą, a sama idea na całym świecie znalazła dużą rzeszę zwolenników, do tego stopnia, że lekcje są tłumaczone na różne języki, w tym i język polski. Zachęcam wszystkie osoby, które jeszcze nie zapoznały się z tą formą przekazywania informacji, aby to zrobiły. To pełne pasji podejście do kształcenia może być inspiracją dla kreatywnych lekcji, samo w sobie może też stać się lekcją. Dlaczego nie spróbować i w ten sposób? Następnym źródłem wiedzy, powodującym, że w oczach uczniów i my – nauczyciele – może w końcu staniemy się multimedialnymi tubylcami, jest przykład z drugiej półkuli, tym razem ze Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. ­McGraw Hill – Human Anatomy posiada jeden z najlepszych zestawów schematów oraz idealnie obrazujących animacji dotyczących biologii człowieka. Jedyny minus to konieczność obsługi bazy w języku angielskim, ale podczas lekcji można wyciszyć dźwięk w głośnikach i samodzielnie opowiadać, krok po kroku, chociażby świetnie pokazany proces trawienia. Warto zauważyć, że w każdym z działów dotyczących biologii człowieka znajdują się testy podsumowujące wiedzę. Uczniowie myślący o zdawaniu matury międzynarodowej w ten sposób mogą utrwalać materiał, równocześnie ćwicząc medyczne, biologiczne zwroty w języku angielskim. Taka praktyka może być jednym z elementów sukcesu edukacyjnego w okresie szkoły, a patrząc dalekowzrocznie – wspierać drogę do studiowania za granicą. 

Jednak zanim uczniowie dojdą do okresu studiów, swoją przygodę z science rozpoczyna się od przedmiotu przyroda, do którego powracamy. Nie od dzisiaj wiadomo, że metody aktywizujące powinny być jak najczęściej stosowane podczas lekcji. Dobrym przykładem tego typu zajęć z wykorzystaniem e-narzędzi są gry i quizy zamieszczone na stronie internetowej Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków. Klikając na zakładkę D...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy