Dołącz do czytelników
Brak wyników

WYWIAD NUMERU

16 sierpnia 2018

NR 16 (Lipiec 2016)

Na pierwszym miejscu powinna być motywacja

0 145

Profesor Pavol Prokop pracuje na Uniwersytecie w Trnawie (Słowacja) i Instytucie Zoologii Słowackiej Akademii Nauk w Bratysławie. Jego zainteresowania badawcze obejmują szerokie spektrum zagadnień związanych z ewolucją. Prowadzi badania na roślinach, owadach, pająkach, ptakach i ssakach. Jednak Jego największą pasją są badania ludzi. Wykorzystuje często proste metody, ale Jego interpretacje są pełne wizji i uważane są za niezwykle nowatorskie. Stąd jest jednym z najczęściej komentowanych badaczy ewolucyjnych. Jego prace omawialiśmy już w dziale nowości na łamach Biologii w Szkole. Warto jednak zaznaczyć, że prof. Prokop dużo czasu poświęca również badaniom nad oceną skuteczności kształcenia różnymi metodami dydaktycznymi. Nie często się zdarza, by biolodzy specjalizujący się w wybranych zagadnieniach badawczych zwracali również uwagę na kwestie związane z dydaktyką. Postanowiliśmy wykorzystać tę niecodzienną okazję, przeprowadzając wywiad z prof. Prokopem, który był w kwietniu bieżącego roku gościem Wydziału Medycyny Weterynaryjnej i Nauk o Zwierzętach Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, gdzie wygłosił wykład oraz poprowadził warsztaty dla studentów i doktorantów w ramach projektu Akademicki Poznań.

Dziękuję serdecznie, że zechciałeś spotkać się ze mną i poświęcić swój czas. Pierwsze pytanie często zadawane wybitnym przyrodnikom przychodzi samo do głowy: Kiedy zaczęły się Twoje zainteresowania przyrodnicze? Czy na powstanie i rozwój przyrodniczych pasji miał wpływ ktoś z rodziny albo nauczyciele?

Oj, zaczęło się naprawdę wcześnie, bo ośmiomiesięcznemu bobasowi babcia podarowała książeczkę „Konik polny i mrówka”. Później otrzymywałem bogato ilustrowane książeczki o przyrodzie. Bardzo lubiłem je oglądać i to był pierwszy impuls. Z oglądania książek powstał pomysł, by zaprzyjaźnić się ze zwierzętami, które w pewnym momencie zacząłem przynosić do domu. Rodzice zdecydowanie nie pochwalali tego procederu, jednak mimo pewnych trudności udało mi się hodować w domu ryby i gołębie, ale też przetrzymać dzikie ptaki, jak sroka, pustułka i sowa uszata. Nikt z mojej rodziny nie był biologiem, ale dziadek posiadał gospodarstwo, a w nim wiele zwierząt gospodarskich. Ponadto miał sporą wiedzę o dzikich zwierzętach. Nigdy nie zapomnę, jak pokazał mi świeżo wyklute pisklęta kaczki krzyżówki. Kiedy miałem 12–13 lat już samodzielnie zacząłem podglądać ptaki. Drugi dziadek zainteresował mnie klasycznymi zoologicznymi książkami Brehma, które czytałem przy latarce w ciemnym pokoju. Ta przyrodnicza pasja pozostała mi do dziś.

Pasja zdecydowanie odgrywa w życiu naukowców ważną rolę. Czego jeszcze trzeba, aby osiągnąć sukces w nauce?

Silna wola. Myślę, że nikt nie może być prawdziwym biologiem, jeśli ma słabą wolę. Wtedy nie pójdzie w teren, gdy są niesprzyjające warunki pogodowe, nie wykona czegoś na czas albo zwyczajnie będzie miał inne priorytety. Wewnętrzne uporządkowanie, determinacja wypływają właśnie z pasji i silnej woli. Wszystko inne jest dodatkiem.

Jesteś znany nie tylko jako badacz przyrody i biolog ewolucyjny, ale także jako osoba próbująca opisać i zrozumieć procesy edukacyjne. Jak myślisz, jaki jest najlepszy sposób, aby dotrzeć do młodych ludzi i zaszczepić im zainteresowanie przyrodą?

Na pierwszym miejscu powinna być motywacja. Zarówno uczniowie, jak i studenci są zwyczajnie znudzeni tradycyjnymi wykładami i nie rozumieją, że wiele fascynujących procesów jest wprost na wyciągnięcie ręki, naprawdę wokół nas. Myślę, że głównym celem każdego profesora biologii powinno być pokazanie im, jak fascynująca jest natura i że my jesteśmy jej częścią.

Niektórzy badacze żartują, że ba­da­nia edukacyjne to tzw. miękka nauka oparta na ankietach, testach i prostych obserwacjach, którym daleko do precyzji badań laboratoryjnych. Jaka jest Twoja opinia na ten temat?

Nic nie jest proste, jeśli chcesz to zrobić dobrze. Dotyczy to zarówno nauki, jak i edukacji. Nie warto zatem dzielić tych aktywności na miękkie i twarde, a po prostu na dobre i złe.

Myślę, że głównym celem każdego profesora biologii powinno być pokazanie, jak fascynująca jest natura i że my jesteśmy jej częścią.

Jak oceniasz najnowsze trendy w edukacji, które zastępują tradycyjne zajęcia, np. kursy online?

Nie specjalnie lubię te nowe, odhumanizowane sposoby przekazywan...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy