Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru

10 marca 2022

NR 49 (Marzec 2022)

Od metodyki science do praktyki STEAM w projekcie „BIRDnet” realizowanym za pomocą narzędzi eTwinning

0 117

Model edukacyjny STEAM, mimo że coraz częściej stosowany w szkołach w różnych krajach, nie ma nadal jednoznacznej definicji. Generalnie jednak przyjmuje się, że ten model edukacji integruje wiedzę i narzędzia z różnych dziedzin. Stosowanie modelu STEAM umożliwia uczniom interdyscyplinarne podejście do zagadnienia-problemu, obserwowanie, stawianie hipotez, planowanie eksperymentów i ich realizację, a na koniec dyskusję uzyskanych efektów oraz ich prezentację w grupie. Dzięki temu uczniowie dowiadują się, że nauka to odkrywanie i wyjaśnianie obiektywnie istniejącej rzeczywistości za pomocą tworzenia hipotetycznych modeli i ich testowania. Uczniowie stają się badaczami rzeczywistości i otwierają się na nowe sposoby postrzegania badanych zjawisk i mechanizmów. Wartością dodaną modelu zajęć STEAM jest uczenie się współpracy zamiast konkurowania z innymi oraz umiejętności budowania interakcji w zespole. Warto dodać, że takie kompetencje przygotowują uczniów do przyszłej pracy.
 

POLECAMY

Ryc. 1. Logo projektu

 

Ryc. 2. Państwa biorące udział w projekcie


W modelu STEAM zastosowanie sztuki jest zwykle zawężone do zilustrowania problemu rozwiązywanego przez ucznia. Jest to niezgodność pomiędzy koncepcją STEAM a STEAM w praktyce. Sztuka bowiem, tak jak eksperymenty w naukach science, może dostarczać faktów do poznania badanej rzeczywistości. Przede wszystkim jednak może pokazać różnorodność odbierania obserwowanej przyrody. Właśnie ta różnorodność odbioru przyrody może stać się bazą danych do holistycznego jej wyjaśnienia i zrozumienia. Współpraca nauczycieli przedmiotów ścisłych z innymi przedmiotowcami stanowi najlepszą praktykę do aktywnego oddziaływania modelu STEAM we wszystkich jego obszarach. Jednak praca z uczniami metodą STEAM przy małej liczbie godzin biologii lub przyrody w tygodniu nie jest łatwa. Wymaga zgrania zespołu nauczycieli różnych przedmiotów. Sukces takiego projektu opiera się na integracji, zaplanowaniu i wspólnym określeniu celów edukacyjnych.
 

Fot. 1. Efekty prac uczniów


W jednym z ostatnich artykułów opisywałem projekt międzynarodowy zrealizowany za pomocą narzędzi eTwinning pt. „Wild networking – WiFi of plants and fungi”, który był projektem transdyscyplinarnym. W roku szkolnym 2021/2022 wraz z uczniami i przyjaciółmi ze szkół z Turcji, Portugalii, Macedonii Północnej, Włoch, Ukrainy, Albanii i Chorwacji omawiamy kolejne zagadnienia science. Tym razem są one związane z bioróżnorodnością ptaków, ich ewolucją, komunikacją i ekologią. Tytuł projektu „BIRDnet” to zakodowana informacja. Słowa klucze stanowią tutaj odpowiedniki anglojęzycznych wyrazów, są to: ptaki, interdyscyplinarność, zasoby, dezinformacja i współpraca w sieci – networking. Każdego roku eTwinning – międzynarodowa platforma dla nauczycieli ma określone hasło przewodnie. W roku 2020 były to zmia­­­ny klimatu, a w 2021 umiejętność ko­­rzystania z mediów i walka z dezinformacją. W ramach tematu głównego organizowane są różnorodne konferencje, seminaria oraz inne wydarzenia zarówno stacjonarne, jak i online, podczas których nauczyciele różnych przedmiotów dzielą się dobrymi praktykami i podnoszą swoje kompetencje. Problematyka związana z fake newsami czy dezinformacją może być analizowana jako jedna z wielu strategii życiowych, która umożliwia organizmom przeżycie w środowisku naturalnym, a co za tym idzie – sukces ewolucyjny. Poprzez projekt „BIRDnet” wraz z partnerami pokazujemy uniwersalność tematu przewodniego eTwinning oraz to, że przedmioty z grupy science także pozwalają skutecznie zrozumieć uczniom problematykę związaną z edukacją medialną czy dezinformacją. W końcu natura to baza gotowych rozwiązań, których interpretacja i analiza może pomóc człowiekowi nie tylko w komunikacji w sieci.
 

Fot. 2. Skrzydła bioróżnorodności wystawione zostały także na Wydziale Biologii UAM i QR kod prowadzący do strony Polskiej Misji Medycznej poświęconej zbiórce dla Aslama


Nasze działania – jak w przypadku każdego projektu eTwinning – rozpoczęły się od poznania zespołów, celów i zdań. Jednak podobnie jak w minionym roku szkolnym i tym razem wspólne interakcje rozpoczęliśmy od zrealizowania zadania artystycznego, którym stało się stworzenie „skrzydeł bioróżnorodności”. Zadanie polegało na tym, że społeczności szkolne budowały skrzydła, które składały się z piór wykonanych na kartkach papieru.
 

Fot. 3. Aplikacja „BirdNET” podczas zajęć terenowych na terenie przyszkolnego parku w Dąbrówce


Wybrane pióra skanowaliśmy i zamieszczaliśmy na stronie internetowej projektu, po to aby mogły one zostać wydrukowane, dzięki czemu stały się nieodzownym elementem skrzydeł w poszczególnych szkołach partnerskich. Jednak to wydarzenie nie było tylko wyrazem artystycznym prezentującym budowę skrzydeł ptaków i poznawania funkcji różnych typów piór. Akcja ta miała szerszą perspektywę. Wraz z Polską Misją Medyczną i wszystkimi przyjaciółmi Szkoły Podstawowej im. Kazimierza Nowaka w Dąbrówce zbieraliśmy środki na protezę dla 6-letniego Aslama. Chłopiec w wyniku ataku bombowego stracił kończynę, a w czasie organizowania zbiórki charytatywnej mieszkał wraz z najbliższymi w obozie uchodźczym w Syrii. W ten sposób uczniowie z różnych szkół podstawowych, ich rodzice, naukowcy z Wydziału Biologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a także artyści z Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu zebrali środki i pomogli jednemu z licznych dzieci, które ucierpiały w wyniku współczesnych działań wojennych. Akcja zbiórki środków na protezę trwa dalej, każda wpłata będzie przekazywana na rzecz kolejnych potrzebujących dzieci. Warto jest odwiedzić stronę internetową Polskiej Misji Medycznej i zapoznać się ze szczegółami naszych działań.
 

Fot. 4. Zajęcia na temat awifauny oraz dokarmiania ptaków zimą z budową karmników na technice


Planowanie i przeprowadzenie zbiórki oraz budowa skrzydeł w każdej ze szkół trwała od września do grudnia 2021 r., jednak w tym czasie uczniowie mogli pracować nad kolejnym etapami projektu. W każdej ze szkół zorganizowane zostały zajęcia terenowe, podczas których uczniowie rozpoznawali ptaki nie tylko po głosie. Wymiany doświadczeń i zaobserwowanych okazów dokonaliśmy podczas telekonferencji podsumowującej pierwszą część projektu. Zespoły uczniowskie pracowały nie tylko z atlasami do rozpoznawania ptaków, ale także z aplikacją BirdNET, dzięki której można identyfikować ptaki po wydawanych przez nie dźwiękach. Warto dodać, że w szkołach zrealizowano zajęcia na temat rodzimej awifauny, a następnie podzielono uczniów na zespoły międzynarodowe, przed którymi postawiono różne zadania, np. stworzenie łamigłówek, gier, quizów czy słownika językowego na temat ptaków.
 

Fot. 5. Bohaterowie komiksu stworzonego przez uczniów w ramach Dnia Bezpiecznego Internetu


W ramach zajęć uczniowie mogli poznać w praktyce aplikację „QuiverVision”, która pozwoliła na wykreowanie modelu 3D ptaka. Zadaniem ucz­­­­niów było dopasowanie kolorystyki danego ptaka do ekosystemu, w którym potencjalnie mógłby żyć. Następnie uczniowie prezentowali stworzone przez siebie okazy, uzasadniając przy tym wybór kolorów piór. Z kolei podczas zajęć z techniki uczniowie budowali karmniki, w których dokarmiają obecnie ptaki, dbając o różnorodność i jakość pokarmu. W międzyczasie wraz z naukowcem z...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy

    Komentarze (0)

    Napisz własny komentarz