Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pomysł na lekcję

22 listopada 2022

NR 53 (Listopad 2022)

Trawnik pod lupą

0 38

Scenariusz lekcji przyrody dla klasy IV – „Na łące”

Wszyscy dobrze wiemy, że dzieci najszybciej uczą się, gdy mogą czegoś doświadczyć. Nic tak nie pobudza zainteresowania otaczającą przyrodą, jak wyjście na jej łono i bezpośrednie obserwacje. Niestety, wszyscy też wiemy, że ucząc w szkole, musimy dostosować się do panujących tam realiów. 

POLECAMY

Na realizację tematu i wszelkie kwestie organizacyjne mamy tylko 45 minut. Nie bardzo więc możemy oddalać się od szkoły. Możemy oczywiście zorganizować kilkugodzinną wycieczkę. Wiąże się ona jednak z kosztami dojazdu, załatwieniem drugiego opiekuna czy przekonaniem dyrektora, aby zwolnił tego dnia dzieci z zajęć matematyki i języka polskiego. 

Wielkie wyprawy z natury rzeczy stają się więc wydarzeniem wyjątkowym. Czy to oznacza, że musimy prowadzić lekcje tylko w sali? Absolutnie nie! W wielu przypadkach możemy wyjść z uczniami tuż przed szkołę. Skwer lub park znajdujący się w pobliżu może stać się – z odpowiednim do tego komentarzem – modelem lasu. Parkowy staw posłuży nam do obserwacji ekosystemu wodnego. Nawet trawnik na szkolnym podwórzu może pozwolić nam rzucić okiem na „łąkę”. Ruszmy to sprawdzić sami!

SCENARIUSZ LEKCJI

  • Temat: Na łące
  • Grupa docelowa: 4 klasa
  • Metody pracy: pogadanka, obserwacje roślin i zwierząt w naturalnym ekosystemie, obserwacje okazów zielnikowych (lub ilustracji), oznaczanie roślin na podstawie opisu i rysunku, praca z ćwiczeniami (lub kartami pracy), praca z ikonografiką, dokumentacja obserwacji przyrodniczych
  • Czas realizacji: 45 minut
  • Miejsce: trawnik w pobliżu szkoły
  • Materiały: podręcznik (opcjonalnie ilustracje łąkowych roślin trujących i leczniczych , ilustracja uproszczonej sieci troficznej związanej z organizmami łąkowymi), ćwiczenia (lub karta pracy), atlasy i albumy przyrodnicze dla dzieci, arkusze zielnikowe lub zdjęcia (jęczmień płonny, wybrane łąkowe rośliny trujące i lecznicze)

Przebieg lekcji:    

Faza wprowadzająca

  • Powitanie uczniów. Krótkie wprowadzenie zagadnienia – przypomnienie nazw poznanych ekosystemów, zapowiedź wyjścia terenowego w celu obserwacji organizmów łąkowych.
  • Czynności organizacyjne – przypomnienie zasad bezpiecznych obserwacji przyrodniczych, przygotowanie przez uczniów niezbędnych materiałów do zajęć (podręcznik, ćwiczenia/karty pracy, długopis).
  • Przejście na miejsce docelowe, np. podwórze szkolne.

Faza realizująca

a) Pogadanka wstępna dotycząca wyglądu i znaczenia łąk. 

  • Uczniowie porównują łąki z ostatnio poznanym ekosystemem – lasem. Opisują, jak wyglądają łąki, jakie formy roślin na nich dominują (trawy i inne rośliny zielne), a jakie dominują w lesie (drzewa). Zastanawiają się, jak w związku z tym różnią się warunki panujące w lesie i na łące. 
  • Przy pomocy nauczyciela dzieci opisują, jakie jest znaczenie łąk dla człowieka. (Na przykład produkcja siana dla zwierząt, wypasanie ich, kwietne łąki jako element zdobiący miasta, powiększający bioróżnorodność i wspomagający owady zapylające kwiaty).
  • Uczniowie zastanawiają się, czy na trawniku przed szkołą panują podobne warunki do tych, które panują na łące. Dochodzą do wniosku, że część z nich jest zbliżona (m.in. brak drzew, dominacja traw, wydeptywanie), można więc spodziewać się, że będą pojawiać się niektóre gatunki łąkowe. 
  • Dzieci (nakierowywane przez nauczyciela) wymieniają przykłady zwierząt spotykanych na łąkach. Które z nich można zobaczyć na trawniku? Nauczyciel proponuje, by podczas badania łąki zwrócić uwagę na jej mieszkańców – gdy ktoś dostrzeże zwierzę, zgłasza to nauczycielowi. Umożliwi to wspólne obserwacje. 

b) Obserwacje gatunków łąkowych (w naturze, materiałów zielnikowych lub zdjęć), próby ich identyfikacji w oparciu o atlas i album.

  • Obserwacje wyglądu traw rosnących na trawniku, w tym jęczmienia płonnego (żywa roślina, arkusz zielnikowy lub zdjęcie). Zwrócenie uwagi na niepozorne kwiaty zebrane w kwiatostany, np. kłosy. Ciekawostka dotycząca znaczenia biologicznego tego zjawiska (kwiaty traw są zapylane przez wiatr, nie muszą przywabiać owadów kolorowymi płatkami). Znaczenie traw dla człowieka (m.in. zboża – nawiązanie do najbliższych krewnych jęczmienia płonnego).
  • Poszukiwania roślin kwitnących na trawniku. Próby oznaczania kilku w oparciu o atlas lub album przyrodniczy. Bieżące obserwacje napotykanych zwierząt, porównanie wyglądu wybranych gatunków ze zdjęciami z atlasu. Dokumentacja obserwacji w ćwiczeniach lub na karcie pracy.
  • Poszerzanie wiedzy na temat innych roślin łąkowych, w tym gatunków występujących z dala od miast (np. na łąkach podmokłych), gatunków trujących i leczniczych. Obserwacje ilustracji: rysunków z atlasu, podręcznika lub arkuszy zielnikowych. Podkreślenie dalszych przykładów znaczenia roślin łąkowych dla człowieka (źródło roślin leczniczych, zagr...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy