Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pomysł na lekcję

29 marca 2019

NR 32 (Marzec 2019)

Z kwiatka na kwiatek, czyli cechy roślin okrytonasiennych - budowa kwiatu

0 148

Wiosna za oknem, a my, finalizując program biologii, odkrywamy różnorodność roślin. Omawiając cykl rozwojowy okrytonasiennych, wyrwijmy się ze szkolnych ławek i przyjrzyjmy kwiatom na pobliskim trawniku.

Program piątej klasy jest bardzo napięty, a na jego realizację mamy zaledwie jedną godzinę tygodniowo. W takich warunkach ciężko jest wygospodarować czas na bardziej atrakcyjne formy pracy. Z drugiej strony, gdzie uczniowie lepiej zaobserwują przyrodę, jak nie na jej łonie? Zwłaszcza że wiosna w pełni ofiaruje nam całe łany kwitnących pomocy naukowych. 
Na trawnikach i przypłociach bieleją gwiazdnice, bniec biały i tasznik pospolity, zaczęły żółcić się jaskry, pięciorniki, złoć łąkowa i gorczyca polna. Obok wymienionych kwiatów o symetrii promienistej wyrastają żywe przykłady symetrii grzbiecistej – jasnoty, przetaczniki, koniczyny, komonica zwyczajna, cieciorka pstra... Nie zabraknie też pospolitych stokrotek, mniszków, żółtlic oraz pierwszych kłosów traw, które wraz z częścią wcześniej wymienionych gatunków posłużą nam jako ilustracja pojęcia KWIATOSTAN. Może z pomocą w tym przyjdą też pierwsze starce, kto wie? 
Omawiając cykl rozwojowy okrytonasiennych, posłużmy się tasznikiem. Na jego pędzie widoczne są organy generatywne w różnym stopniu rozwoju – od pąków kwiatowych, poprzez kwiaty, po mniej i bardziej rozwinięte owoce. Na tym gatunku można polegać – kwitnie przez cały sezon wegetacyjny, a zgodnie z nazwą, jest rośliną pospolitą i synantropijną. Nieważne, czy nasza szkoła znajduje się na obrzeżu wsi na południu Polski, czy też w warszawskim śródmieściu – tasznik niemal wszędzie się znajdzie. Nieco więcej szczęścia będziemy potrzebowali, by wytropić owady zapylające kwiaty, jeszcze więcej, by odnaleźć kiełkujące nasiona (jeśli od dłuższego czasu jest ciepło, poszukajmy siewek pod klonami). Warto próbować – szukajcie, a znajdziecie…
W zależności od kaprysów pogody i części kraju, w której się znajdujemy, w maju możemy być świadkami fenologicznego pierwiośnia bądź pełni wiosny. W pierwszym przypadku zaprezentujemy uczniom obsypane kwieciem drzewa owocowe w sadzie – jabłonie, czereśnie i grusze – albo ozdobne wiśnie i śliwy na brzegu trawnika. W drugim z pomocą przyjdą nam zakwitające lilaki i kasztanowce. Nasza wyprawa na drugi koniec terenu szkoły może nas samych zaskoczyć. W kwietniu i maju zmiany w przyrodzie są niezwykle dynamiczne. Przed lekcją warto więc sprawdzić, co w trawie i na gałęziach kwitnie.


 

Temat zajęć: Cechy roślin okrytonasiennych. Budowa kwiatu
Grupa docelowa 5 klasa
Formy i metody pracy pogadanka, obserwacja przyrodnicza, dokumentacja przyrodnicza
Środki dydaktyczne lupa, atlasy roślin z dużymi ilustracjami, karty pracy, ołówki
Czas realizacji 45 minut
Miejsce realizacji podwórko szkolne, skwer, park, łąka

 


Przebieg zajęć:

  • Nauczyciel wyjaśnia uczniom, że poznają rośliny okrytonasienne. W trzech zdaniach opisuje grupę i zapowiada, że będzie o niej jeszcze jedna lekcja. (Grupa bardzo zróżnicowana – m.in. formy drzewiaste i...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy