Dołącz do czytelników
Brak wyników

Ochrona środowiska

2 lipca 2018

NR 25 (Styczeń 2018)

Banff National Park (Alberta, Kanada)

304

Wszystko zaczęło się w 1883 roku, kiedy trzech budowniczych torów kolejowych, Frank McCabe oraz William i Thomas McCardell,  natknęło się na gorące źródła siarkowe w niewielkiej jaskini, gdzieś w południowo-zachodniej części prowincji Alberta (Kanada). Odkrywcy bez powodzenia próbowali zbić na swoim znalezisku złoty interes. Ich wysiłki przyciągnęły uwagę geodety i superintendenta kopalni w Calgary, Williama Pearce’a. To właśnie on, równocześnie z Williamem Vanem, rozpoczął agitację za utworzeniem Parku Narodowego w miejscu odkrycia źródeł. Dwa lata później powstał zaczątek pierwszego Parku Narodowego w Kanadzie, trzeciego na świecie po Parku Yellowstone (U.S.) i Royal National Park w Australii. W 1930 roku utworzony rezerwat nazwano Parkiem Narodowym Banff (ang. Banff National Park).

Park Narodowy Banff rozciąga się na wschodnim zboczu wielkiego kontynentalnego przełomu obu Ameryk, w Górach Skali­stych (Kordyliery) w południowo-zachodniej części prowincji Alberta, w Kanadzie. Park ten wraz z sąsiednimi parkami narodowymi: Yoho, Jasper i Kootenay, tworzą wielki chroniony kompleks uznany w 1984 roku za Światowe Dziedzictwo UNESCO. Park Narodowy Banff jest najczęściej odwiedzanym parkiem w Kanadzie ze względu na majestatyczne góry, piękne jeziora glacjalne, gorące źródła siarkowe, kwieciste łąki górskie, bliskie sąsiedztwo dużego miasta Calgary i autostrady transkanadyjskiej. W okresie letnim, aby znaleźć miejsce parkingowe, na przykład w okolicach Jeziora Louise, trzeba rzeczywiście włożyć wiele wysiłku, a czasami okazuje się to zupełnie niemożliwe.


Fot. 1. Niewielkie i bardzo zatłoczone turystyczne miasteczko Banff w Parku Narodowym Banff (Alberta, Kanada). Fot. Iwona Melosik, 2017

W obrębie parku jest niewielkie malownicze miasteczko turystyczne Banff, najwyżej położone w Kanadzie (1384 m n.p.m.). W Banff poza sklepami i kawiarniami można zwiedzić muzeum przyrodnicze (fot. 1) mieszczące się w pięknym, starym, daglezjowym budynku. W muzeum usytuowanym na północnym brzegu rzeki Bow można zobaczyć wypchane eksponaty zwierząt, w tym owady, a także rośliny i skamieliny. Wśród zwierząt zamieszkujących park są: jelenie wapiti (Cervus elaphus canadensis), kojoty preriowe (Canis latrans), wilki szare (Canis lupus), pumy (Felis concolor), rosomaki tundrowe (Gulo gulo) oraz występujące w wyższych położeniach górskich kozły górskie (Oreamnos americanus). Liczne gatunki ptaków (ponad 260 gatunków) najobficiej występują na wilgotnych obszarach w dolinie rzeki Bow, na lokalnych terenach podmokłych i w rejonach górskich. Wśród nich są takie rzadkości jak: rudodrozd (Ixoreus naevius), lasówka czarnolica (Setophaga townsendi), bąk amerykański (Botaurus lentiginosus), bielik amerykański (Haliaeetus leucocephalus), perkoz rdzawoszyi (Podiceps grisegena), lub bardziej powszechne: wilsonka mała (Cardellina pusilla), krzyżówki (Anas platyrhynchos), cyraneczka zwyczajna (Anas crecca), gągoł północny (Anas islandica) i wiele innych. Przy odrobinie szczęścia, między innymi w dolinie rzeki Bow, można natknąć się na trzy gatunki rzadkich płazów: małą nocną długopalczastą salamandrę (Ambystoma macrodastylum), żabę centkowaną (ang. Columbia spotted frog, lat. Rana luteiventris) oraz ropuchę zachodnią (ang. Western toad, lat. Bufo boreas). W parku dominują drzewa natywne dla Ameryki Północnej, takie jak sosna wydmowa (Pinus contorta), pospolite zimozielone drzewo lub krzew w całej zachodniej ­części Ameryki, a także występujące głównie w wyższych położeniach górskich świerk engelmanna (Picea engelmannii) oraz jodła górska (Abies lasiocarpa). Wśród drzew liściastych dominują różne gatunki topoli (Populus).


Fot. 2. Otwór prowadzący do niewielkiej jaskini, na dnie której jest niewielkie ciepłe źródło siarkowe. Dzięki odkryciu tego źródła powstał pierwszy w Kanadzie Park Narodowy Banff, Alberta. Fot. Iwona Melosik, 2017

W obrębie chronionego kompleksu parków znajduje się dziewięć źródeł siarkowych rozmieszczonych w trzech grupach, Upper Hot, Middle, Cave & Basin, wzdłuż wschodniego zbocza Góry Siarkowej (ang. Sulphur ­Mountain) [1400–1584 m n.p.m.]. To właśnie wykrycie tych źródeł stanowiło bodziec do ochrony tego obszaru, początkowo jako rezerwatu (ang. Banff Hot Springs Reserve), później rozszerzonego i przemianowanego na Park Narodowy Banff. Rezerwat był bardzo mały, miał zaledwie 26 km2 i obejmował przede wszystkim źródła siarkowe, z czasem obszar chroniony rozrósł się do 6641 km2, stając się pięciokrotnie większy od sąsiedniego Parku Narodowego Yoho (fot. 2–3).


Fot. 3. Jedno ze źródeł siarkowych w Parku Narodowym Banff, Alberta, Kanada. Ponieważ ze źródła stale wydobywa się siarkowodór (H2S), w powietrzu czuć jego specyficzną woń przypominającą gnijące jaja. Widoczne są mikroskopijne organizmy tworzące maty mikrobiologiczne. Fot. Iwona Melosik, 2017


Fot. 4. Wodospady na rzece Bow, w Parku Narodowym Banff, Alberta, Kanada. Fot. Iwona Melosik, 2017


Fot. 5. Jezioro Peyto, uznane przez wielu za jedno z najpiękniejszych jezior na świecie, Park Narodowy Banff, Alberta, Kanada 

W Parku Narodowym Banff źródła siarkowe utrzymują przez wiekszość roku stałą temperaturę 33–47,3˚C, choć w Parku Narodowym Jasper maksymalna temperatura wody w źródłach jest wyższa i wynosi 46,7–53,9˚C, natomiast w Kootenay NP zanotowano 36,9– 45,5˚C. Ciepła woda pojawiająca się na powierzchni wędruje z głębokości ponad 3,2 km. Poza wysoką temperaturą źródła utrzymują też stałą kombinację rozpuszczonych w niej substancji chemicznych (m.in. niski poziom tlenu, pH oraz wysoki poziom H2S), z wyjątkiem okresu wiosennej odwilży. Wiosenne zmiany w parametrach wody jak i wpływ człowieka niekorzystnie wpływają na endemicznego i zagrożonego wyginięciem...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy