Dołącz do czytelników
Brak wyników

Ekologia

16 lipca 2018

NR 23 (Wrzesień 2017)

Fitoremediacja

0 192

Fitoremediacja jest nowoczesnym procesem wykorzystywanym w ochronie środowiska. 

Jest to technologia, w której biorą udział wybrane gatunki roślin wyższych. Fitoremediacja polega na oczyszczaniu środowiska (gleby, powietrza, wód gruntowych i powierzchniowych oraz osadów ściekowych) z metali ciężkich oraz substancji ropopochodnych, które przedostają się do środowiska w wyniku działalności człowieka, np. w trakcie ogrzewania budynków w okresach jesienno-zimowych. Takimi substancjami ropopochodnymi mogą być alkeny, gazy, wielopierścieniowe węglowodany aromatyczne oraz substancje aromatyczne. Rośliny wykorzystywane w procesie fitoremediacji powinny charakteryzować się dobrym wzrostem na terenach zanieczyszczonych, skażonych. Nieodpowiedni dobór roślin powodowałby ich szybkie zamieranie, a co za tym idzie zatrzymanie procesu fitoremediacji. 

Wyróżniamy kilka typów fitoremediacji, w zależności od miejsca oczyszczania oraz od sposobu oczyszczania środowiska.

1Fitoekstrakcja – jest to proces, który polega na oczyszczaniu środowiska przy wykorzystaniu roślin ­wyższych, np. gorczyca sarepska, rzepak lub kukurydza. Rośliny te oczyszczają głównie gleby oraz osady denne, które skażone zostały metalami ciężkimi, związkami organicznymi lub pierwiastkami promieniotwórczymi. Dzięki temu procesowi substancje szkodliwe mogą zostać usunięte. Wyspecjalizowana roślina pobiera szkodliwe substancje przez rozbudowany system korzeniowy (im lepiej jest on rozbudowany, tym efektywniej może przebiegać proces fitoekstrakcji), a następnie transportuje substancje szkodliwe, toksyczne i gromadzi je w swoich tkankach. Roślina akumulując substancje szkodliwe w tkankach sprawia, że stają się one unieczynniane. Zmagazynowane w tkankach substancje szkodliwe i toksyczne zostają usunięte wraz z biomasą (czyli z roślinami, w których są zakumulowane i unieczynniane). Należy zwrócić uwagę na utylizację wykorzystanej biomasy, ponieważ posiada ona znaczne ilości pierwiastków, które są cenne dla gospodarki. Szybkość i efektywność fitoekstrakcji jest uwarunkowana gatunkiem rośliny, substancją występującą w skażonej glebie lub osadach dennych oraz aktywnością biologiczną. 

2 Fitostabilizacja – proces polegający na przyleganiu związków zanieczyszczających do powierzchni systemu korzeniowego, a następnie ich przechodzeniu do wnętrza korzeni i wytrącania ich w strefie korzeniowej. Fitostabilizacja wykorzystuje wyselekcjonowane gatunki roślin wyższych, np. kapusta sitowata oraz kostrzewa czerwona, które umożliwiają poprawę stanu zanieczyszczonej gleby. Rośliny te posiadają zdolność do unieruchamiania gleby i zanieczyszczeń znajdujących się w niej w obszarze systemu korzeniowego. Dzięki temu zanieczyszczenia nie przedostają się w głębsze warstwy gleby, nie przenikają dalej. 

3 Fitodegradacja – polega na pobraniu przez niektóre gatunki roślin wyższych substancji szkodliwych z miejsc skażonych. Następnie dochodzi do ich przemiany przy udziale kompleksów enzymatycznych: nitroreduktaz, nitrylaz, oksyreduktaz lub fosfataz. Powstające w tym procesie produkty są wykorzystywane przez rośliny do budowy nowych tkanek roślinnych. Powstałe związki mogą być również odparowywane przez aparaty szparkowe roślin. Technika ta znalazła zastosowanie w oczyszczaniu skażonych gleb, wód gruntowych i powierzchniowych oraz osadów. Przykładem rośliny używanej w tym procesie jest rabarbar.

4 Ryzofiltracja...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy