Dołącz do czytelników
Brak wyników

Ekologia

11 lipca 2018

NR 24 (Listopad 2017)

„Nabici w butelkę”,

0 262

Czyli jak śmieci wpływają na bioróżnorodność lasów - podsumowanie projektu

W obliczu szeroko postępującej degradac­ji środowiska, przy jednoczesnym oddalaniu się człowieka od kontaktu z naturą, niezwykle ważne wydaje się kształtowanie postaw odpowiedzialności za stan otaczającej nas przyrody wśród lokalnych społeczności. Brak świadomości walorów przyrodniczych wybranych miejsc sprawia, że nie są one należycie pielęgnowane i ulegają degradacji wskutek zaśmiecania, dewastacji czy zarastania. Ponadto oferta edukacyjna w szkołach dotycząca zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska wciąż jest niewystarczająca i oparta głównie na wiedzy książkowej. W konsekwencji więcej wiemy o skutkach wypalania lasów deszczowych, czy odnawialnych źródłach energii niż o gatunkach drzew widocznych zza szkolnych okien, czy ptakach żyjących w pobliskim parku.


Fot. 1. Martwe chrząszcze znalezione w kanistrze po oleju samochodowym


Fot. 2. Martwe chrząszcze znalezione w butelce po wodzie mineralnej

Przykładem szkoły, która intensywnie działa na rzecz zwiększenia świadomości ekologicznej lokalnej społeczności i poprawienia stanu siedlisk na terenie miasta, jest II Liceum Ogólnokształcące z oddziałami dwujęzycznymi im. W. Reymonta w Ostrowie Wielkopolskim. „Myśl globalnie, działaj lokalnie” to hasło przewodnie akcji prowadzonej od 2009 r. Co roku głównym zadaniem uczestników jest sprzątanie miejsc cennych przyrodniczo na terenie miasta Ostrowa Wielkopolskiego i okolic, organizowane w ramach Sprzątania Świata. W akcję zaangażowani są nauczyciele, uczniowie szkół z regionu, a także chętni wolontariusze. Kolejne edycje akcji wzbogacane były przygotowaniem przez uczniów uroczystego podsumowania wyników sprzątania, projekcją filmów przyrodniczych, prelekcjami przyrodników czy wycieczką na ścieżkę edukacyjną ostrowskiego składowiska odpadów. 

To właśnie ogrom śmieci znajdowany każdego roku na tych samych siedliskach skłonił nas do zadania sobie pytania, czy wyrzucane śmieci mogą stanowić śmiertelną pułapkę dla zwierząt. Tak rozpoczęliśmy pracę nad naszym projektem pt. „Nabici w butelkę, czyli jak śmieci wpływają na bioróżnorodność lasów”. Jego głównym celem było wykazanie wpływu zużytych opakowań po napojach na faunę oraz zwiększenie świadomości lokalnego społeczeństwa w zakresie niszczenia środowiska. Projekt realizowany był przez dwie uczennice II LO w Ostrowie Wielkopolskim (obecnie absolwentki) oraz doktoranta Uniwersytetu Wrocławskiego (absolwenta II LO). Dzięki wsparciu Stowarzyszenia Absolwentów i Sympatyków II Liceum Ogólnokształcącego w Ostrowie Wielkopolskim nasz projekt wziął udział w konkursie grantowym ,,Tu mieszkam, tu zmieniam” organizowanym przez Fundację Banku Zachodniego WBK, którego został laureatem. Za otrzymane fundusze mogliśmy zakupić niezbędne materiały, w tym: atlasy i lupy do oznaczania owadów, etanol oraz pojemniki plastikowe do utrwalania zwierząt, gabloty, kleje, szpilki i pęsety do wykonania gablot entomologicznych, a także przygotować materiały reklamowe: koszulki, długopisy i ołówki z logo projektu. 

Projekt rozpoczęliśmy w styczniu 2015 r. spotkaniem organizacyjnym, na którym omówiono jego założenia oraz przedstawiono plan poszczególnych dzia­łań. Wzięli w nim udział m.in. dyrektor szkoły, prezes wspomnianego stowarzyszenia, nauczyciel biologii oraz uczniowie szkoły. W I etapie naszych badań zbieraliśmy śmieci z czterech stanowisk z okolic Ostrowa Wielkopolskiego: trzech obszarów leśnych oraz terenu wokół stawu. Zbierane były butelki, ka­nistry po olejach samochodowych i kartony po sokach, które nie były zakręcone oraz otwarte puszki po napojach. Odpowiednio zabezpieczony materiał został przewieziony do pracowni biologicznej szkoły. II etapem była analiza zawartości butelek. Wśród łącznie zebranych 254 pojemników 111 ­­za­wie­­rało 1465 martwych zwierząt, które przyporządkowaliśmy do 51 taksonów. Dominowały chrząszcze (m.in. żukowa-
te, biegaczowate, omarlicowate), muchówki, mięczaki i równonogi. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że w śmieciach zalegały szczątki 14 kręgowców z 5 gatunków. Cztery zidentyfikowane gatunki znajdują się także pod ochroną prawną w Polsce. Martwe zwierzęta zostały przez nas zakonserwowane w 70% etanolu. Ponadto w 76 odpadach znaleźliśmy żywe zwierzęta, któ...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy