Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pracownia pedagogiczna

10 września 2018

NR 13 (Styczeń 2016)

Wpływ gier komputerowych na rozwój psychiczny uczniów

0 27

Jeszcze nie tak dawno główną rozrywką dzieci były gry planszowe oraz zabawy z rówieśnikami na świeżym powietrzu. Dziś tę rozrywkę zastąpił komputer, który stał się powszechnym sposobem spędzania czasu wolnego, rozrywką, jakiej oddają się młodzi ludzie w całej Polsce. Częścią tej współczesnej kultury są różnego rodzaju gry komputerowe.

Rzeczywiste oddziaływanie gier komputerowych na rozwój dzieci nie jest do końca zbadany i wyjaśniony. W literaturze psychopedagogicznej można znaleźć argumenty przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść gier komputerowych. Ważną sprawą wydaje się więc zintensyfikowanie oddziaływań profilaktycznych i edukacyjnych adresowanych do całej społeczności szkolnej, by dzieci – użytkownicy gier komputerowych – potrafiły z nich mądrze i bezpiecznie korzystać. Istotna jest także odpowiednio prowadzona edukacja rodziców, którzy ponoszą główny ciężar wychowania swych dzieci. To do nich należą codzienne działania chroniące dziecko i jego wrażliwą psychikę przed złą stroną multimediów. Nikt nie zastąpi rodzica w obowiązku monitorowania tego, co dziecko robi w sieci, co ogląda, czyta, z kim rozmawia, w jakie gra gry – wszystko to ma duże znaczenie nie tylko dla jego bezpieczeństwa, ale głównie dla jego rozwoju psychicznego.

Rolą nauczycieli jest wsparcie uczniów i rodziców w uświadamianiu istoty tego problemu. Nie chodzi tu o straszenie ani wprowadzenie zakazu używania przez uczniów gier komputerowych, lecz o przekazywanie rzetelnych informacji na temat ich oddziaływań na psychikę młodego człowieka.

Pozytywne aspekty gier komputerowych

Przełom wieków XX/XXI to okres ogromnego rozwoju technologii informatycznej i czas pojawienia się komputerów jako nowoczesnego narzędzia edukacyjnego. Pierwsza gra komputerowa powstała w latach 50. ubiegłego wieku. Dwadzieścia lat później popularną, niezbyt skomplikowaną grą był „Tenis” i „Latające kostki”. Dzisiejsze gry komputerowe nie przypominają tych pierwszych. Większość z nich ma wielowątkową fabułę pozwalającą np.: budować całe wsie i miasta, projektować stroje, bawić się we właściciela gospodarstwa rolniczego, żołnierza uczestniczącego w bitwach czy być kierowcą rajdowym Formuły 1

Komisja Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów na polecenie Parlamentu Europejskiego przeprowadziła w 2008 r. badania na temat wpływu gier komputerowych na dzieci. Wyniki są bardzo obiecujące – korzystanie z gier zachęca młodzież do kreatywnego działania i współpracy. Jak twierdzi Toine Manders, autor raportu: „Gry w większości przypadków nie stanowią zagrożenia, a nawet mogą przyczynić się do rozwoju ważnych umiejętności, np. szybkiego uczenia się, myślenia strategicznego, kreatywności, współpracy z rówieśnikami”1. Gier broni też profesor Łukasz Turski: „Najlepsi chirurdzy laparoskopowi to komputerowi gracze. Nie mówiąc o pilotujących bezzałogowe drony. W przyszłości wszystkie samoloty będą zdalnie kierowane, bo to jest tańsze i bezpieczniejsze. Nie jest więc prawdą, że gry komputerowe ogłupiają”2

Podobnego zdania jest wielu specjalistów; przywołują oni przedstawione poniżej argumenty.

1 Gry komputerowe sprzyjają nauce
Są idealnym medium przekazywania treści z zakresu ekonomii, matematyki, logiki, zarządzania czy strategii określonych działań. Istnieją gatunki gier szczególnie temu podporządkowane (strategiczne, logiczne, przygodowe), które powodują zaangażowanie emocjonalne gracza, wzmacniają jego ciekawość poznawczą, skłaniają do podejmowania wielokrotnych i samodzielnych wysiłków – bez jakichkolwiek nacisków z zewnątrz, wyzwalają w graczach wewnętrzną motywację do powtarzania zadań, zdobywania coraz to lepszych wyników i przechodzenia do kolejnych etapów gry. Zdobycie i wykorzystanie potrzebnych informacji oraz specyficznych umiejętności jest tu niezbędnym środkiem do osiągnięcia sukcesu w grze. Dzięki tym mechanizmom przyswajanie nowych informacji i nabywanie umiejętności dokonuje się jakby przy okazji, mimochodem. Można powiedzieć, że nie wymyślono dotychczas lepszego wynalazku, który w tak atrakcyjny i skuteczny sposób łączy naukę z zabawą. Najczęściej spotykane gry edukacyjne to programy do nauki czytania i liczenia, do nauki języków obcych, matematyki oraz innych przedmiotów szkolnych. Gry można również wykorzystywać w treningu pamięci i koncentracji uwagi, do rozwijania myślenia logicznego i innowacyjnego. Tego typu gry w atrakcyjny sposób realizują powiedzenie: „Zabawa jest nau­ką – im więcej zabawy, tym więcej nauki”. Już w roku 1999 prof. Bronisław Siemieniecki3 wykazał swymi badaniami, iż efektywność programów komputerowych, w tym edukacyjnych gier komputerowych, przewyższa tradycyjne nauczanie, ponieważ:

  • skuteczność nauczania jest wyższa o 56%, 
  • zrozumienie tematu wzrasta o 50–60%, 
  • nieporozumienia przy przekazywaniu wiedzy są rzadsze o 20–40%, 
  • oszczędność czasu jest znaczna 38–70%, 
  • tempo uczenia się jest szybsze o 60%, 
  • zakres wiedzy przyswojonej jest wyższy o 25–50%

2 Gry komputerowe rozwijają spraw­­ności psychiczne
Według naukowców, gry komputerowe sprawiają, że stajemy się coraz bardziej inteligentni, bowiem niezwykle silnie stymulują mózg, pobudzając go do wytężonej pracy, szczególnie w zakresie percepcji wzrokowej, szybkości reakcji, logicznego myślenia, analizowania oraz łączenia posiadanych informacji i wykorzystywania ich głównie w celu zdobycia kolejnych punktów, przejścia na wyższy poziom gry, uniknięcia porażki. Nabyte w ten sposób umiejętności są wykorzystywane także w sytuacjach realnych. Szczególnie polecane przez psychologów są różne gry logiczne wyrabiające w dzieciach lepszą koncentrację, pomagające w szybszym rozwiązywaniu zadań. Dzięki nim dzieci ćwiczą refleks, sprawność manualną i koordynację percepcyjno-motoryczną. Natomiast gry strategiczno-ekonomiczne oraz popularne „sieciówki” uczą, szczególnie starsze dzieci, podejmowania decyzji oraz rozwiązywania sytuacji problemowych, wpływają korzystnie na zdolności komunikacyjne. Internetowi gracze organizują drużyny, omawiają st...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy