Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pomysł na lekcję

22 sierpnia 2018

NR 16 (Lipiec 2016)

W królestwie płazów

320

Może się zdarzyć, że za kilkadziesiąt lat płazy znikną z naszych łąk, ogrodów, pól i lasów. Postępująca degradacja środowiska naturalnego niszczy bowiem miejsca rozrodu i życia tych zwierząt. Tym samym miejsca w łańcuchach pokarmowych dla płazów coraz częściej stają się puste, a to oznacza poważne zaburzenia w funkcjonowaniu ekosystemów.

Kto ponosi odpowiedzialność za taki stan rzeczy? Przede wszystkim ludzie – dorośli, świadomi ludzie. A kto może uratować świat przed zagładą? Coraz częściej mówi się o tym, że mogą to zrobić... dzieci! I nie ma w tym żadnej przesady, ponieważ odpowiednio kształcone i wychowywane młode pokolenie może „przesiąknąć” takimi wartościami jak gruntowna wiedza, przewidywanie, ochrona życia i rozumne gospodarowanie zasobami natury. 

Odpowiednio prowadzona edukacja przyrodnicza dzieci, w połączeniu z innymi rodzajami edukacji może być dobrym początkiem do działań na rzecz ochrony przyrody i tym samym gatunku ludzkiego. Nie trzeba sięgać daleko – zajęcia na temat dobrze znanej dzieciom żaby i jej mniej znanych krewnych z pewnością zainspirują do poznawania tajemnic natury. 

✔Temat zajęć: W Królestwie Płazów 
✔Czas trwania zajęć: 3–4 godz. (w zależności od możliwości dzieci). 
✔Cele główne zajęć: 

  • rozwijanie zainteresowań przyrodniczych ze zwróceniem uwagi na pogłębienie wiadomości na temat płazów,
  • kształtowanie właściwego stosunku do zwierząt i konieczności ich ochrony. 

✔Cele szczegółowe zajęć: 

  • pogłębienie wiadomości na temat budowy i życia płazów ze zwróceniem uwagi na zagrożenie wyginięciem, 
  • kształcenie umiejętności czytania ze zrozumieniem połączone z wybiórczym wyszukiwaniem i segregowaniem informacji na temat płazów, 
  • zwrócenie uwagi dzieci na fakt, że żaba, kumak i ropucha stanowią odrębne gatunki, pomimo bardzo podobnego kształtu ciała, 
  • poznanie cyklu rozwojowego żaby trawnej, kumaka górskiego, ropuchy szarej i traszki grzebieniastej,
  • poznanie chronionych gatunków płazów występujących w Polsce (wykonanie metryczek płazów chronionych), 
  • zwrócenie uwagi dzieci na znaczenie płazów w przyrodzie,
  • wykonanie formy przestrzennej żaby w oparciu o instrukcję i szablony,
  • kształtowanie twórczej wyobraźni dzieci. 

✔Metody i techniki pracy:

  • praca samodzielna z tekstem,
  • pokaz, 
  • zabawa plastyczno-techniczna, 
  • gra dramowa, 
  • rozmowa kierowana. 

✔Materiały i pomoce dydaktyczne: 
atlasy przyrodnicze (w tym atlasy płazów), Internet, nagrania wybranych piosenek o żabach, nagrania głosów płazów, magnetofon, karty pracy, karteczki z wypisanymi gatunkami płazów chronionych w Polsce (ochronie podlegają wszystkie spośród  18 gatunków polskich płazów i należą do nich: żaba trawna, żaba moczarowa, żaba zwinka, żaba dalmatyńska, żaba śmieszka, żaba wodna, rzekotka drzewna, kumak nizinny, kumak górski, grzebiuszka ziemna, ropucha paskówka, ropucha szara, ropucha zielona, traszka grzebieniasta, traszka karpacka, traszka zwyczajna, traszka górska, salamandra plamista), szablony do wykonania żaby, zielona krepina, szpileczki, kawałki styropianu lub skarpetki wypchane papierem, taśma klejąca, gumki recepturki, zszywacz, kolorowe wstążki, kwiatki, wycinanki` itp. materiały do wykonania ozdób.

Edukacja plastyczno – techniczna 

Wskazówki dla nauczyciela: 

  • zajęcia należy rozpocząć od przypomnienia, z jakich części składa się ciało żaby (nauczyciel zwraca uwagę na posługiwanie się pojęciami: głowa, tułów, kończyny przednie, kończyny tylne oraz ogon – ale tylko w stadium kijanki), 
  • uczniowie dyżurni rozdają materiały plastyczne oraz instrukcje wykonania żab, po czym pod kierunkiem nauczyciela dzieci zapoznają się z tymi instrukcjami i omawiają szczegóły związane z wykonaniem prac, 
  • po rozdaniu dzieciom szablonów głowy i kończyn żaby  nauczyciel poleca samodzielne ich odrysowanie i wycięcie, zwraca uwagę na oszczędne gospodarowanie kolorowym brystolem, 
  • każde dziecko wykonuje żabę, ozdabiając ją według indywidualnych pomysłów – nauczyciel zachęca dzieci do twórczych pomysłów (może to być królewna zaklęta w żabę, żaba z innej planety itp. chodzi o to, by pomimo użycia szablonów powstały wyraźnie różniące się, oryginalne prace),
  • nauczyciel zaprasza dzieci do odegrania scenek dramowych związanych z zagrożeniem życia płazów (dzieci wykorzystują w scenkach wykonane żabki),
  • nauczyciel proponuje przygotowanie wystawy wykonanych prac, zachęca dzieci do spontanicznych wypowiedzi na temat udanej zabawy plastyczno-technicznej i teatralnej. 

Edukacja muzyczna, polonistyczna i przyrodnicza

Wskazówki dla nauczyciela: 

  • wprowadzeniem do zajęć może być zaśpiewanie lub wysłuchanie piosenki o żabce, np. „Była sobie żabka mała”, „Poszła żabka spacerować” lub innej, a następnie wysłuchanie nagrań głosów wydawanych przez różne gatunki płazów, 
  • kolejnym proponowanym krokiem są wypowiedzi dzieci na temat żab i innych płazów (gdzie żyją, czym się odżywiają, czy mają wrogów, itp.),
  • w celu pogłębienia wiedzy przyrodniczej na temat płazów uczniowie otrzymują Karty pracy Nr 1 – „W Królestwie Płazów” do samodzielnego przeczytania i uzupełnienia, a następnie powtarzają wiadomości w formie ustnej, udzielając odpowiedzi na pytania nauczyciela, 
  • w celu pogłębienia wiedzy na temat chronionych gatunków płazów nauczyciel zadaje dzieciom pracę domową: każde dziecko losuje karteczkę z nazwą płaza objętego ochroną gatunkową i w oparciu o różnorodne źródła informacji przygotowuje na następne zajęcia krótką prezentację wybranego gatunku płaza w postaci metryczki – Karty pracy nr 2
  • (opracowane metryczki można będzie wykorzystać do sporządzenia wystawy lub albumu),
  • nauczyciel chwali dzieci za zaangażowanie w wykonywaniu zadań. 

Żaba – instrukcja wykonania

  1. Na zielonym sztywnym papierze przy pomocy szablonów odrysuj kształt głowy, dłoni i stóp żaby. Wytnij odrysowane elementy.
  2. Na wyciętą ze styropianu głowę nałóż duży kwadratowy kawałek zielonej krepiny, a następnie za pomocą gumki recepturki zamocuj krepinę na styropianie, formując w ten sposób głowę i tułów żaby. Jeśli nie masz styropianu, użyj skarpetki wypchanej papierem. 
  3. Przypnij szpileczkami lub zszywaczem...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy