Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pomysł na lekcję

25 czerwca 2018

NR 26 (Marzec 2018)

Zwierzęta – środowisku, środowisko – zwierzętom

0 47

Niezliczona ilość zwierząt zamieszkujących różne środowiska życia na Ziemi, nie tylko korzysta z zasobów tych środowisk, ale też przynosi wymierne korzyści dla prawidłowego ich funkcjonowania. Jaką rolę w przyrodzie spełniają dżdżownice, niezbyt urodziwe i nie wiadomo po co pojawiające się na chodnikach po deszczu? Czy podniebni, skrzydlaci drapieżcy nie przynoszą szkody innym, drobniejszym zwierzętom, na które polują? Czy to prawda, że trzmiele przynoszą pożytku wiele? A środowisko – czy zawsze sprzyja życiu i bezpieczeństwu zwierząt? Na te i inne pytania uczniowie odpowiedzą bez problemu po serii zadań wykonanych w ramach realizacji bloku tematycznego poświęconego tym właśnie zagadnieniom.

Zamieszczony poniżej scenariusz zajęć jest przeznaczony głównie dla uczniów klasy III, ale odpowiednia do wieku i możliwości uczniów  modyfikacja zadań umożliwi ich wykorzystanie także w klasie I i II, a także podczas zajęć pozalekcyjnych, rozwijających zainteresowania przyrodnicze uczniów.

✓Temat zajęć: Zwierzęta – środowisku, środowisko – zwierzętom

✓Czas trwania zajęć: łącznie ok. 4–5 godzin, z możliwością podzielenia tematu na kilka części i zrealizowania w ciągu kilku dni.

✓Cele szczegółowe:
Uczniowie:

  • poznają przykłady korzyści, jakie przynoszą środowisku dziko żyjące zwierzęta,
  • wskażą przykłady zależności między zwierzętami i roślinami w określonym ekosystemie,
  • pogłębią wiedzę na temat życia i upodobań różnych gatunków zwierząt,
  • poznają przykłady niechlubnej postawy człowieka wobec zwierząt, w tym nieuzasadniony strach i uprzedzenia w stosunku do niektórych gatunków,
  • zrozumieją, że poszanowanie prawa zwierząt do sposobu życia podyktowanego przyrodą jest obowiązkiem każdego człowieka,
  • poznają przykłady służebnej roli człowieka wobec zwierząt,
  • wykonają zadania z różnych dziedzin edukacji, nawiązujące do znaczenia zwierząt w środowisku naturalnym i gospodarce człowieka,
  • do swoich działań na rzecz ochrony zwierząt włączą inne osoby, np. rodziców, dziadków, pracowników instytucji działających na rzecz ochrony przyrody.

✓Załączniki: Quiz „Oko w oko ze zwierzętami”

✓Metody i techniki pracy:

  • rozmowa kierowana pytaniami nauczyciela,
  • zabawa dydaktyczna,
  • działania praktyczne,
  • praca samodzielna z materiałem źródłowym,
  • „burza mózgów”.

✓Metody i techniki pracy:

  • tablica interaktywna lub kilka stanowisk komputerowych z dostępem do Internetu, film „Wielka Trójka: Wilk” (YouTube, czas trwania filmu – 19 min 43 sek.), materiały i środki dydaktyczne wymienione przy poszczególnych zadaniach w części głównej.

Przebieg lekcji:
I Część wstępna:

  1. Powitanie uczniów oraz zapoznanie z tematyką i celami zajęć.
  2. Wspólne oglądanie filmu „Wielka Trójka: Wilk”. Dyskusja nad treścią filmu ze zwróceniem uwagi na korzyści przynoszone środowisku przez tytułowych drapieżników:
    - zabijają i zjadają najsłabsze lub chore zające, sarny i inne zwierzęta, przyczyniając się w ten sposób do naturalnej selekcji,
    - regulują liczebność wymienionych zwierząt i w ten sposób stają się strażnikami równowagi biologicznej,
    - sprzyjają gospodarce człowieka, nie dopuszczając do nadmiernych szkód wyrządzanych przez dzikie zwierzęta na polach uprawnych i w lesie,
    - z resztek pokarmu pozostawionego przez wilki, a inaczej mówiąc „ze stołu suto przez nie zastawionego” korzysta wiele innych gatunków zwierząt (np. dzięcioły, sikory, sójki, bieliki, kruki, lisy i kuny) i to właśnie wilkom zawdzięczają one przeżycie zimowego głodu.

Uwaga! Należy spodziewać się poruszenia problemu zabijania przez wilki owiec i innych zwierząt hodowlanych. Wówczas trzeba dzieciom wyjaśnić, że ten problem dotyczy raczej niezbyt frasobliwych gospodarzy. Można go rozwiązać zabezpieczając odpowiednio miejsca wypasu i schronienia owiec czy bydła (o tym zresztą także jest mowa w filmie).

II Część główna:

Sokół wędrowny i inni podniebni drapieżcy (edukacja przyrodnicza, polonistyczna i plastyczna; zabawa ruchowa)

Hej, hej, hej sokoły, omijajcie góry, lasy, doły…” – tymi słowami autor znanej piosenki zachęcał sokoły do omijania wymienionych miejsc. Źle by się jednak stało, gdyby sokoły posłuchały autora. Źle zarówno dla sokołów, jak i dla środowiska przyrodniczego. Sokoły bowiem, tak jak i wilki, są jednym z ogniw łańcucha pokarmowego. Gdy ich zabraknie, równowaga w środowisku ulegnie natychmiastowemu zachwianiu.

Powyższych informacji nie należy jednak podawać w dosłownej wersji, „w pigułce”. Trzeba raczej zachęcić dzieci do wykonania takiej pracy, która przybliży im naturę i upodobania sokoła oraz innych skrzydlatych drapieżców, a przy tym pozwoli zrozumieć, jak doniosłą rolę pełnią one w przyrodzie.
Potrzebne będą: dostępne atlasy ptaków (przynajmniej po 1 egzemplarzu na dwoje dzieci), wypełnione druki CV sokoła wędrownego i druki do wypełnienia przez uczniów (ilość uzależniona od tego, czy będzie to praca indywidualna czy grupowa), kredki.

Wykonanie zadania:

  1. Zapoznanie uczestników zajęć z CV sokoła wędrownego.
  2. Opracowanie CV dla wybranego ptaka drapieżnego w oparciu o dostępne źródła inf...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Biologia w Szkole"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy