Nie od dziś wiadomo, że najlepszym sposobem przekazywania wiedzy są zajęcia praktyczne. Dwoje Amerykanów – nauczycielka Tricia Radojcic i uniwersytecki profesor biologii Theodore Garland, pokazało, jak można zaangażować uczniów do prawdziwej pracy naukowej. Profesor Garland, który zajmuje się w swoich badaniach między innymi ewolucją biologiczną, postanowił udostępnić jeden ze swoich eksperymentów uczniom siódmej klasy (poziom polskiego liceum). Biolog hodował w laboratorium myszy w akwariach wyposażonych w kołowrotki podłączone do komputera.
Kategoria: Artykuły
Ponad 6 tysięcy ton farmaceutyków jest wykorzystywanych rocznie w Unii Europejskiej w hodowli zwierząt. Są to głównie antybiotyki, których zużywa się 5,4 tysiąca ton każdego roku. Przy jednoczesnym wzroście światowego zapotrzebowania na mięso oraz rozwoju branży farmaceutycznej liczby te stale rosną.
Koty domowe towarzyszące ludziom są olbrzymim zagrożeniem dla dzikich ptaków.
Eksperyment jest jedną z podstawowych metod badań w naukach przyrodniczych i jest coraz częściej wykorzystywany w trakcie nauczania biologii w szkole. Jednak zaplanowanie i przeprowadzenie dobrego badania eksperymentalnego na Olimpiadę Biologiczną wymaga uwzględniania także dodatkowych czynników, których zwykle nie bierzemy pod uwagę przy wykonywaniu eksperymentu na lekcjach biologii.
Najpierw wpadły mi w ręce trzy wywiady z nauczycielami, osobami zasłużonymi dla oświaty w swoich środowiskach lokalnych. Pięknie mówili o zawodzie, o tym, jak bardzo lubią pracę z dziećmi i młodzieżą, ale nie znoszą wystawiania im ocen, ani tych cząstkowych, ani klasyfikacyjnych na koniec semestru i koniec roku szkolnego. Żaden nie wyjaśnił jednak, dlaczego tej czynności, typowo nauczycielskiej, nie lubi.
[Dziękuję] inspirującym nauczycielom, których działalność jest tak szeroka, że wymyka się systemowi, burzy utarte ścieżki szkoły i jest często wbrew środowisku... Otwiera jednak oczy młodych ludzi na chęć zdobywania wiedzy, uruchamia potrzebę, a to jest dużo, dużo ważniejsze od stanu wiedzy! Stan przemija, a jak ma się potrzebę zdobywania wiedzy, potrzebę rozwoju, to idzie się dalej i dalej!
– wpis dr. Pawła M. Owsiannego na Facebooku
Mikroflora otaczająca człowieka w środowisku jego bytowania jest specyficzna. Bardzo często nie zdajemy sobie sprawy z tego, jak bardzo nasze postępowanie wpływa na rozwój mikroorganizmów w naszych domach czy miejscach pracy. Niedostateczna wiedza i szereg zaniedbań przyczyniają się do wzmożonego występowania grzybów pleśniowych wokół nas. Grzyby pleśniowe to ponad 250 000 gatunków, jednak tylko około 200 z nich stanowi realne zagrożenie dla zdrowia i jest ważne dla medycyny, ponieważ mogą powodować infekcje, alergie i reakcje toksyczne. Podkreślić należy, że zdolności toksynotwórcze są cechą gatunkową, a nie rodzajową. Grzyby są jednym ze znanych i powszechnie występujących czynników biologicznych stanowiących zagrożenie dla zdrowia człowieka.
Te niezwykłe organizmy w początkowej fazie badań znane były głównie z tego, że zasiedlają ekstremalne siedliska – bardzo gorące lub wyjątkowo zimne, bardzo słone lub bardzo kwaśne. Później okazały się być organizmami kosmopolitycznymi mającymi fundamentalne znaczenie dla zrozumienia podstawowych procesów biologicznych, funkcjonowania ekosystemów (nie tylko tych ekstremalnych), a także ewolucji organizmów eukariotycznych. Archeobakterie, obecnie znane jako archeony (Archaea), bo o nich mowa, to unikalne mikroorganizmy odkryte dopiero w 1977 r. przez biologów molekularnych Carla Woese’a i George’a Foxa (Woese i in. 1990). Informacja o odkryciu szybko obiegła świat, ponieważ organizmy te przewracały prosty, ustalony porządek klasyfikacji organizmów żywych. Do tamtego momentu bowiem wyróżniano dwie domeny skupiające wszystkie organizmy żywe: bakterie klasyfikowane jako prokariota – organizmy w większości jednokomórkowe i pozbawione dobrze wyodrębnionego jądra – oraz pozostałe organizmy klasyfikowane jako eukariota. Te ostatnie, do których należy również człowiek, posiadają dobrze wyodrębnione jądro komórkowe zawierające informację genetyczną. Archeony wykazujące cechy specyficzne tylko dla nich samych klasyfikowane są jako trzecia domena życia.
aw się i podziwiaj, poznawaj i ucz. Na drzwiach wejściowych do pierwszego pawilonu Palmiarni Poznańskiej widzimy następujące hasła: „ochrona gatunków”, „rekreacja”, „edukacja”, „badania naukowe”. Poza odpowiednim przygotowaniem merytorycznym przewodnika podstawą jest wiedza na temat gatunków, jakie w tym miejscu możemy zobaczyć, oraz tego, które informacje o nich warto przekazać uczniom. Mieliśmy okazję wspomnieć w pierwszej części, że w palmiarni można spotkać (prawie w każdym pawilonie) rośliny użytkowe, które nie trudno skojarzyć z tymi spotykanymi na co dzień. Co się jednak tyczy roślin ozdobnych – tych, które do naszych domów trafiają z kwiaciarni i centrów handlowych – trzeba ponownie dobrze zgłębić temat. Warto zwrócić na nie uwagę w trakcie zwiedzania, choćby ze względu na rozmiary części z nich, które w środowisku zbliżonym do naturalnego mogą naprawdę zadziwić. Podobnie wiele z tych roślin, będąc w stadium kwitnienia, także ukaże walory niedostępne dla oczu osób, które nie miały okazji osobiście odwiedzić tropikalnych rejonów Ziemi.
Łoś jest obecnie po żubrze największym ssakiem lądowym Europy. Przed 400 laty, kiedy żyły jeszcze ostatnie tury, łoś zajmował zaszczytną trzecią lokatę. Po kilku stuleciach nieobecności próbuje ponownie zasiedlić zachodnią Polskę. Ale czy mu na to pozwolimy?
Zęby, szpony, pazury, wymyślne sposoby ucieczki, odstraszania i ataku – w naturze od zarania dziejów trwa prawdziwy wyścig zbrojeń. Niezwykła różnorodność strategii obrony jest odpowiedzią na specjalizujące się w toku ewolucji sposoby polowania.
Czasem trudno uwierzyć, że naukowcy to zwykli ludzie, ze smutkami, radościami, ambicjami i życiowymi niepowodzeniami. Mówi się, że „tyle wiemy o sobie, ile nas sprawdzono”. Najbardziej sprawdzają nas sytuacje krytyczne, zawirowania historii połączone z powstaniami i upadkami systemów. Niewątpliwie wieki XIX i XX były trudnymi, ale i ciekawymi czasami.