Samce i samice danego gatunku mają w większości te same geny. Jednak mimo tych podobieństw obserwujemy czasami wybitne różnice morfologiczne, fizjologiczne i behawioralne pomiędzy płciami (dymorfizm płciowy lub gender dimorphism).
Dymorfizm płciowy może być związany z zamieszkiwaniem określonych nisz ekologicznych, wynikać z różnic w zachowaniu (np. tych związanych z wyborem partnera do reprodukcji), z różnych kosztów reprodukcji, ról, jakie pełnią samce i samice w tym procesie, lub z kombinacji tych czynników (Butler i Losos, 2002).
Kategoria: Artykuły
Taksonomia to niewątpliwie podstawowa i jedna z najstarszych dziedzin biologii utożsamiana często z systematyką. Taksonomia zajmuje się klasyfikowaniem organizmów oraz techniką wyróżniania i opisywania gatunków, m.in. wskazaniem cech diagnostycznych, na podstawie których można ustalić przynależność gatunkową poszczególnych okazów roślin, zwierząt czy grzybów. Prawidłowe oznaczenie gatunku jest kluczową sprawą w wielu badaniach, jest konieczne, aby odróżnić na przykład rośliny lecznicze od trujących, rozpoznać organizmy chorobotwórcze czy odróżnić gatunki pospolite od bardzo rzadkich i cennych dla danego regionu w celu ich ochrony. Jednak pewne grupy organizmów, jak bakterie, pierwotniaki, glony, grzyby mikroskopijne, niektóre pajęczaki, np. roztocza, czy mszaki są trudne do rozpoznania na podstawie cech morfologicznych.
Nie było nas, był las − wielu, zwłaszcza starszych Czytelników zapewne pamięta to powiedzenie. Zadajemy sobie jednak coraz częściej pytanie – czy las będzie nadal? Pytanie nie jest bezzasadne, gdyż tempo wycinki lasów na Ziemi jest zatrważające. Dlatego próbujemy znajdować argumenty pozwalające skuteczniej chronić środowiska leśne. Dziś doskonale wiemy, że za ochroną nie muszą stać jedynie argumenty ekonomiczne czy etyczne. Coraz częściej odwołujemy się do ludzkich emocji i poczucia piękna. Las jest piękny, trzeba tylko trafić w odpowiednie miejsce i być emocjonalnie przygotowanym na estetyczne odczucia. Właśnie w tym pomoże pięknie wydana książka dwóch profesorów Wydziału Leśnego Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.
Wszyscy znają prawo dżungli – przetrwa najsilniejszy. Podobnie dzieje się na terenach miejskich, gdzie człowiek coraz bardziej pokonuje siły natury. Niestety w tym konflikcie nie ma wygrywających. Epidemia chorób cywilizacyjnych wskazuje, że powinniśmy bacznie przyjrzeć się środowisku, w którym żyjemy, i aktywnie włączyć się w jego ochronę. Jak pokazać uczniom stopień przekształcenia siedliska i jego wpływ na organizmy żywe? Pomogą nam w tym obserwacje świata roślin miejskich.
Rośliny traktujemy najczęściej jako element krajobrazu. Wiemy, że są one żywe, ale przeważnie zmiany, którym podlegają, są zbyt subtelne i powolne, by można je było dostrzec w krótkim czasie. Nie zawsze świadomie, ale powszechnie przeciwstawiamy roślinom zwierzęta, z racji różnic dzielących te dwie grupy organizmów. Weźmy pod uwagę choćby zdolność ruchu, o której wspominałem w poprzednim numerze „Biologii…” w odniesieniu do Mimozy wstydliwej (Mimosa pudica) – rośliny wydają się być jej pozbawione, zwierzęta zaś przeważnie są dosyć ruchliwe [1]. Jeszcze ważniejsza wydaje się kwestia odmienności w sposobie pozyskiwania substancji pokarmowych, tj. samożywności u roślin oraz cudzożywności u zwierząt.
✔Liczba godzin lekcyjnych: 2 x 45 minut
✔Poziom: uczniowie gimnazjum
✔Celem zajęć jest przypomnienie uczniom wiadomości na temat morfologii liści oraz rozwijanie umiejętności rozpoznawania drzew.
Podstawa programowa i propozycje zagadnień do nauczania przyrody w szkole ponadgimnazjalnej dają duże możliwości rozwoju zainteresowań ucznia.
Powstaje pytanie, czy wybierane przez nauczycieli zagadnienia spełniają te kryteria? Słuszną odpowiedzią jest właściwe problematyzowanie interdyscyplinarnych zagadnień. Wybierając treści nauczania do wspomnianego przedmiotu, należy poruszać się w obrębie wszystkich dyscyplin przyrodniczych. Dobrym modelem do realizacji dużego bloku tematycznego w obrębie przedmiotu przyroda jest przykład bioodpadów i biogazowni.
Poznawanie przyrody poprzez obserwację i badanie nie musi być zarezerwowane dla laboratoriów naukowych czy instytutów badawczych. Wielu przyrodników pracujących w szkole zaprasza uczniów do wspólnego odkrywania świata natury, zakładając w szkolnych ogródkach eksperymentalne rabaty, obserwatoria ornitologiczne czy azyle dla owadów.
Jeszcze nie tak dawno główną rozrywką dzieci były gry planszowe oraz zabawy z rówieśnikami na świeżym powietrzu. Dziś tę rozrywkę zastąpił komputer, który stał się powszechnym sposobem spędzania czasu wolnego, rozrywką, jakiej oddają się młodzi ludzie w całej Polsce. Częścią tej współczesnej kultury są różnego rodzaju gry komputerowe.
1. Krok: Sprawdź, czy jesteś proaktywny
Proaktywność zaczyna się od głowy i mieszkających w niej myśli. Sprawdź, czy twoje przekonania wspierają proaktywną postawę.
Wszyscy jesteśmy mniej lub bardziej aktywni – codziennie wstajemy i realizujemy dziesiątki, a nawet setki zadań w pracy i w domu. Czy jesteśmy w tych działaniach proaktywni? Czy powinniśmy tacy być? Czym jest proaktywność i w jaki sposób może być ona przydatna w naszym życiu?