Obecnie wiadomo już całkiem sporo na temat snu człowieka oraz występujących zmiennościach między pojedynczymi ludźmi oraz ich populacjami. Naukowcy wiedzą np., że mężczyźni kładą się spać później niż kobiety (u zwierząt jest tak samo), a sam czas snu determinowany jest głównie przez wschody i zachody słońca. Wiemy również, iż ważnym czynnikiem modyfikującym jest praca; z tego powodu ludzie w wielu krajach śpią dłużej w weekendy. Badania, w których porównywano godziny snu ludzi zamieszkujących odległe tereny w tej samej strefie czasowej (np. Polaków, Niemców, Włochów i Hiszpanów), pokazały znaczące różnice – ludzie ze wschodu wstają znacznie wcześniej od tych z zachodu. Skutki tego możemy łatwo zauważyć, będąc zagranicą, gdy przyzwyczajeni jesteśmy, że sklepy otwierane są już około godziny 8 rano, a na zachodzie Europy robi się to dopiero o 10. Niestety dużo mniej wiadomo na temat behawioru snu występującego u innych zwierząt niż człowiek. Z tego powodu grupa polskich, niemieckich i hiszpańskich naukowców postanowiła przyjrzeć się tematowi snu naszych psów w kontekście bliskich relacji z ich właścicielami.
Kategoria: Artykuły
Myśliwi, broniąc racji bytu praktykowanego hobby, lubią porównywać swoją działalność do roli zwierząt drapieżnych, które regulują populacje zwierząt roślinożernych i dbają o równowagę w ekosystemach. Argumentują oni, że ich działalność jest konieczna ze względu na brak na wielu obszarach dużych drapieżników, które naturalnie ograniczałyby liczebność innych zwierząt. Teoretycznie myśliwi powinni dokonywać selekcji potencjalnych zdobyczy i odstrzeliwać jedynie osobniki chore, słabe czy stare, czyli właśnie takie, jakie w naturalnych warunkach padłyby ofiarą np. wilków czy rysi. Praktyka okazuje się jednak inna. Myśliwi polują chętniej na osobniki w pełni zdrowe, stosunkowo młode i dużych rozmiarów. Wybierając cel, często kierują się np. wielkością poroża czy rogów, która świadczy o dobrej kondycji zwierzęcia.
Profesor Pavol Prokop pracuje na Uniwersytecie w Trnawie (Słowacja) i Instytucie Zoologii Słowackiej Akademii Nauk w Bratysławie. Jego zainteresowania badawcze obejmują szerokie spektrum zagadnień związanych z ewolucją. Prowadzi badania na roślinach, owadach, pająkach, ptakach i ssakach. Jednak Jego największą pasją są badania ludzi. Wykorzystuje często proste metody, ale Jego interpretacje są pełne wizji i uważane są za niezwykle nowatorskie. Stąd jest jednym z najczęściej komentowanych badaczy ewolucyjnych. Jego prace omawialiśmy już w dziale nowości na łamach Biologii w Szkole. Warto jednak zaznaczyć, że prof. Prokop dużo czasu poświęca również badaniom nad oceną skuteczności kształcenia różnymi metodami dydaktycznymi. Nie często się zdarza, by biolodzy specjalizujący się w wybranych zagadnieniach badawczych zwracali również uwagę na kwestie związane z dydaktyką. Postanowiliśmy wykorzystać tę niecodzienną okazję, przeprowadzając wywiad z prof. Prokopem, który był w kwietniu bieżącego roku gościem Wydziału Medycyny Weterynaryjnej i Nauk o Zwierzętach Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, gdzie wygłosił wykład oraz poprowadził warsztaty dla studentów i doktorantów w ramach projektu Akademicki Poznań.
Ten duży krewniak wiewiórek jest zwierzęciem wysokogórskim, żyjącym na halach, czyli górskich łąkach powyżej górnoreglowych borów i strefy kosodrzewiny. Dawniej był prześladowany gł. dla tzw. świstaczego sadła, obecnie dzięki ścisłej ochronie gatunkowej, staje się liczniejszy.
Bakterie symbiotyczne roślin motylkowatych bytują w glebie jako saprotrofy, a liczebność ich populacji w środowisku glebowym zależy zarówno od czynników glebowo-klimatycznych, jak i od zabiegów agrotechnicznych.
Umbrella species, termin stosowany w ochronie przyrody, w języku polskim oznacza gatunek parasolowy (również osłonowy, tarczowy). Monitorowanie reakcji gatunku parasolowego na zmiany zachodzące w siedlisku oraz podejmowanie działań przeciwdziałających jego zanikaniu pozwala chronić inne gatunki z nim współwystępujące oraz środowisko (Pullin 2005). Przykładem gatunku parasolowego jest chomik europejski Cricetus cricetus (L. 1758), ssak z rzędu gryzoni (Rodentia) żyjący na polach uprawnych (Kayser, Stubbe 2003). Na granicy zasięgu, w Alzacji, postuluje się, aby chomikowi nadać status gatunku flagowego (and. flagship species), swoistego ambasadora reprezentującego określony habitat lub problem, np. związany z pogarszającą się jakością środowiska (O’Brien 2015).
Większość gatunków charakteryzuje się niskimi wymaganiami lokalowymi i żywieniowymi, są łatwo dostępne i najczęściej nie sprawiają większych kłopotów.
Po wakacjach pogoda najczęściej dopisuje i mamy wtedy często czas na Zieloną Szkołę, połączoną z wyjazdem poza miejsce zamieszkania. Ale co zrobić, kiedy z różnych powodów taki wyjazd nie jest możliwy? Oto propozycja: należy zorganizować Trochę Zieloną Szkołę, czyli taką, w której zajęcia odbywają się w pobliżu miejsca zamieszkania uczniów, ale dzieci nocują w domu, a na wybrane posiłki, np. na obiad, przychodzą do szkolnej stołówki. Jest to rozwiązanie wielokrotnie sprawdzone przez autorkę niniejszego artykułu i godne polecenia.
Wydaje się, że program zajęć przedmiotów przyrodniczych jest bardzo napięty. Zorganizowanie zajęć terenowych niejednokrotnie ze względów organizacyjnych i finansowych stoi pod znakiem zapytania. Nauczyciele chętnie korzystają z coraz szerszej oferty ośrodków edukacji przyrodniczej. Dziś prawie każde nadleśnictwo, park krajobrazowy, park narodowy posiada swój dział zajmujący się edukacją, gdzie w sposób przystępny ukazywany jest bogaty świat lasu. Na zajęcia z leśnikiem przyjeżdżają zarówno przedszkolaki, jak i uczniowie liceów. Jednak nie każda szkoła czy klasa może sobie pozwolić na dodatkowe ponoszenie kosztów. Niejednokrotnie zdarza się, że ośrodki ze względu na duże zainteresowanie nie mają wolnych terminów. W tym wypadku nauczycielowi pozostaje samodzielne przeprowadzenie zajęć, w których przybliży podopiecznym zagadnienie skomplikowanego ekosystemu leśnego. Oczywisty jest fakt, że każdy nauczyciel ma wypracowany swój sposób prowadzenia i przygotowywania się do zajęć.
Kopciuszek to pospolity, niepozorny ptak wielkości wróbla. Prawdopodobnie każdy miał okazję kiedyś go spotkać. Bardzo ruchliwy, często potrząsa ogonem, sprawiając wrażenie zaciekawionego i podekscytowanego.
W jednym z poprzednich numerów „Biologii w Szkole” opisywaliśmy metodę sprawdzania wiedzy dzieci na dany temat na podstawie analizy wykonywanych przez nie rysunków. Taka metoda jest pod pewnymi względami znacznie lepsza od zadawania dzieciom pytań tekstowych, na które muszą udzielić wypowiedzi.
bieg materii i przepływ energii działa w środowisku naturalnym bardzo sprawnie. Jak jednak wygląda w przypadku zaburzeń antropogenicznych? Naukowcy z Niemiec postanowili sprawdzić, co dzieje się ze zwierzętami zabijanymi przez turbiny wiatrowe.